W skrócie
Komisja Europejska ogłosiła pakiet środków „Czysta energia dla transportu”, zapewniający rozbudowę stacji paliw alternatywnych w Europie według jednolitych norm budowy i wykorzystania. Propozycja objęła wiążące cele minimalnej infrastruktury dla energii elektrycznej, wodoru, CNG i LNG – m.in. sieć stacji CNG co 150 km i stacji LNG co 400 km wzdłuż transeuropejskiej sieci bazowej do 2020 roku.
Odstępy stacji CNG
max. 150 kmpublicznie dostępne, do 2020 r.
Odstępy stacji LNG (drogi)
max. 400 kmprzy transeuropejskiej sieci bazowej
Floty na LNG (żegluga)
139 portówmorskich (do 2020) i śródlądowych (do 2025)
Obecny udział CNG
ok. 0,5% floty1 mln pojazdów; plan: 10-krotny wzrost do 2020 r.
1Błędne koło infrastruktury i popytu
Dotychczasowe inicjatywy polityczne zazwyczaj dotyczyły samych paliw i pojazdów, omijając problem dystrybucji – próby zachęcania do budowy stacji były niewystarczające i nieskoordynowane. Czyste paliwo nie zyskiwało na popularności z trzech głównych powodów: wysokiej ceny pojazdów, braku akceptacji konsumentów oraz braku stacji ładowania i uzupełniania paliwa. To błędne koło: nie buduje się stacji, bo jest za mało pojazdów; ceny pojazdów nie są konkurencyjne, bo brakuje popytu; konsumenci nie kupują aut, bo są drogie i brak stacji.
Siim Kallas, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej odpowiedzialny za transport, powiedział: „Innowacyjne alternatywne paliwa to środek, który na pewno pomoże zwiększyć wydajność europejskiej gospodarki pod względem zasobów, zmniejszyć jej zależność od ropy naftowej oraz przygotować sektor transportu na wyzwania XXI wieku.”
2CNG i LNG w proponowanym pakiecie
CNG (sprężony gaz ziemny) stosowany był głównie w samochodach osobowych – w chwili ogłoszenia pakietu paliwo to wykorzystywał 1 milion pojazdów, co stanowiło 0,5 proc. floty; do 2020 r. przemysł planował dziesięciokrotne zwiększenie tej liczby. Zgodnie z wnioskiem Komisji publicznie dostępne punkty tankowania, podlegające jednakowym normom, miały zostać udostępnione w całej Europie w odstępach nie większych niż 150 km.
LNG (skroplony gaz ziemny) stosowany był zarówno w transporcie wodnym, jak i drogowym (w ciężarówkach). Infrastruktura dla żeglugi znajdowała się na początkowym etapie rozwoju – jedynie Szwecja posiadała niewielki obiekt do bunkrowania LNG dla statków morskich. Komisja zaproponowała, by stacje uzupełniania LNG (stałe lub ruchome) zainstalować we wszystkich 139 portach żeglugi morskiej (do 2020 r.) i śródlądowej (do 2025 r.). W transporcie drogowym w całej UE działało wówczas zaledwie 38 stacji LNG dla ciężarówek – Komisja zaproponowała, by do 2020 r. powstawały one co 400 km przy drogach transeuropejskiej sieci bazowej.
3Wodór i finansowanie zmian
W przypadku wodoru Niemcy, Włochy i Dania posiadały już sporą liczbę punktów tankowania, choć niektóre z nich nie były publicznie dostępne, a wciąż brakowało wspólnych norm dla części instalacji, jak przewody paliwowe. Nowy wniosek zakładał połączenie istniejących stacji uzupełniania wodoru w sieć podlegającą wspólnym normom, co dotyczyło 14 państw członkowskich posiadających już taką infrastrukturę. Państwa członkowskie miały możliwość wprowadzić zmiany bez angażowania wydatków publicznych – poprzez modyfikację lokalnych przepisów, przyciągającą inwestorów prywatnych. Wsparcie UE było już dostępne w ramach funduszy TEN-T, Funduszu Spójności i funduszy strukturalnych.
Pakiet „Czysta energia dla transportu” składał się z komunikatu w sprawie europejskiej strategii paliw alternatywnych, dyrektywy dotyczącej infrastruktury i norm oraz dokumentu towarzyszącego z planem działania na rzecz LNG w żegludze.
Warto wiedzieć
CNG (Compressed Natural Gas) to sprężony gaz ziemny magazynowany pod wysokim ciśnieniem, stosowany głównie w samochodach osobowych i autobusach. LNG (Liquefied Natural Gas) to ten sam gaz w postaci skroplonej w temperaturze ok. -162°C, co pozwala przechowywać znacznie więcej energii w mniejszej objętości – dlatego LNG sprawdza się w transporcie dalekodystansowym: ciężarówkach i żegludze morskiej. Jednolite normy budowy stacji (te same dysze, złącza i procedury bezpieczeństwa) są warunkiem koniecznym, by kierowca mógł tankować pojazd na paliwo alternatywne w dowolnym kraju UE bez potrzeby stosowania różnych adapterów.
