W skrócie
CNG jako paliwo samochodowe niesie ze sobą szeroki wachlarz korzyści dla Polski — od realizacji zaleceń Unii Europejskiej dotyczących ograniczenia emisji i hałasu, przez wsparcie krajowych producentów autobusów (Jelcz, Solaris), po możliwość wykorzystania środków unijnych na rozwój infrastruktury. Artykuł zestawia najważniejsze argumenty ekologiczne, ekonomiczne i strategiczne przemawiające za rozwojem rynku gazu ziemnego w transporcie.
1Korzyści ekologiczne i zgodność z polityką UE
Wprowadzenie CNG do napędu pojazdów pozwoliłoby Polsce zwiększyć udział gazu ziemnego w bilansie energetycznym państwa, zgodnie z zaleceniami Unii Europejskiej. Autobusy, pojazdy służb porządkowych i transport prywatny zasilane tym paliwem praktycznie nie emitują zanieczyszczeń, a silniki CNG pracują ciszej o kilka decybeli niż jednostki na paliwa płynne — co przekłada się także na lepsze warunki pracy kierowców komunikacji publicznej i służb komunalnych, bo silnik nie wprowadza pojazdu w drgania.
Gaz ziemny ma też zastosowanie w pojazdach tranzytowych zamiast benzyny oraz zwiększa bezpieczeństwo służb mundurowych — przestrzelony zbiornik CNG lub umieszczony w otwartym ogniu nie wybucha. Wprowadzenie ekologicznego paliwa rozważano również w kontekście Euro 2012, na wzór miast takich jak Pekin czy Atlanta, które podczas wielkich wydarzeń sportowych dbały o czystość powietrza.
2Korzyści gospodarcze i infrastrukturalne
CNG pozwoliłby na odbiór gazu z planowanej budowy terminala LNG oraz rozwój przemysłu stoczniowego dzięki budowie tankowców do transportu gazu ziemnego w postaci CNG. Rozwój tego segmentu oznaczałby też wykorzystanie środków z Funduszu Spójności, Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrostu Konkurencyjności Przedsiębiorstw czy Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.
Dostawy paliwa do stacji tankowania CNG realizowane są siecią podziemnych gazociągów, co zmniejsza ruch kołowy w aglomeracjach miejskich i odciąża drogi publiczne z ciężkiego transportu paliw. Dodatkowo brak sadzy powstałej podczas spalania gazu ziemnego wydłuża czas między kolejnymi malowaniami elewacji budynków, co oznacza mniejsze koszty ich renowacji i lepszą ochronę zabytkowej infrastruktury.
Cena gazu ziemnego nie jest zależna od ceny ropy naftowej, a Unia Europejska umożliwia wyznaczenie zerowej stawki podatku akcyzowego na to paliwo — co przekłada się na tańszy transport osób i towarów.
3„Błękitny korytarz” i projekty międzynarodowe
Polska mogłaby aktywnie uczestniczyć w projekcie „Błękitnego korytarza” — przejazdu transportu ciężkiego przez Europę z południa na północ oraz ze wschodu na zachód. Koncepcję opracowała w 2000 roku pozarządowa fundacja Vernadsky Ecological Foundation z Moskwy, wytyczając korytarze dla transportu ciężkiego zasilanego CNG ze względu na korzyści ekologiczne i ekonomiczne. Początkowo wyznaczono trzy korytarze pilotażowe: Moskwa–Mińsk–Warszawa–Berlin, Berlin–Rzym oraz Helsinki–St. Petersburg–Moskwa. Nad projektem pracuje Komisja United Nations Economic Commission for Europe, a przewidywane korzyści to poprawa warunków zdrowotnych ludności zamieszkującej wzdłuż korytarzy oraz nowe miejsca pracy.
Polska mogłaby też uczestniczyć w międzynarodowym programie NGV EUROPE, obejmującym 15 miast Unii Europejskiej, w których przy wsparciu funduszy unijnych wprowadza się CNG do napędu pojazdów. Gaz ziemny umożliwiłby też ruch kołowy w strefach ciszy i objętych zakazem ruchu — np. w sanatoriach i miejscowościach uzdrowiskowych.
4Wsparcie krajowego przemysłu i rynku pracy
Rozwój rynku CNG oznaczałby wsparcie krajowych producentów autobusów zasilanych tym paliwem — Jelcza i Solarisa — a także producentów pojazdów z instalacją CNG wykonywaną w Polsce, takich jak Fiat, Volkswagen, Volvo czy MAN. Wiązałoby się to z powodem do wymiany starego taboru środków transportu oraz z powstaniem dodatkowych miejsc pracy, zmniejszających bezrobocie.
Warto też odnotować, że z braku infrastruktury sieci stacji tankowania CNG jeden pojazd osobowy generuje ponad 200 kg odpadu złomu ze zdemontowanej instalacji paliwowej — rozwój rynku ograniczyłby też ten problem. Możliwe byłoby ponadto wykorzystanie gazu wysypiskowego jako ekologicznego paliwa napędowego przy jednoczesnym ograniczeniu emisji metanu do atmosfery, a także tworzenie lokalnych magazynów gazu.
Warto wiedzieć
CNG (Compressed Natural Gas) to sprężony gaz ziemny, złożony głównie z metanu, magazynowany w zbiornikach pojazdu pod wysokim ciśnieniem. Poza segmentem samochodów osobowych i dostawczych, na świecie napędza się nim także autobusy, ciężarówki, statki, lokomotywy, a nawet gokarty czy kosiarki ogrodowe. LNG (skroplony gaz ziemny) to z kolei ten sam surowiec w postaci ciekłej — wykorzystywany głównie w transporcie na duże odległości i w żegludze, gdzie liczy się większa gęstość energetyczna paliwa. Terminal LNG umożliwia import gazu ziemnego drogą morską, niezależnie od dostaw gazociągami.
