W skrócie
W Polsce działa zaledwie 31 stacji CNG — mimo to przedsiębiorcy przekonują się do gazu ziemnego jako paliwa dla taksówek, autobusów i flot dostawczych. Prezes warszawskiej sieci WAWA Taxi przekonał PGNiG do budowy stacji, a PKM Gdynia stawia na autobusy CNG, licząc na zwrot inwestycji już po dwóch latach. Branża wskazuje jednak, że bez wsparcia rządu i gęstszej sieci tankowania rynek będzie rozwijał się bardzo wolno.
Stacje CNG w Polsce
31wg danych z artykułu
Flota WAWA Taxi
125 taksóweknapędzanych CNG
Autobusy PKM Gdynia
10 sztukMAN Lion’s City CNG
Oszczędność roczna
7–11 tys. złna jeden samochód
1Jak WAWA Taxi przekonała PGNiG do budowy stacji
Gdy siedem lat wcześniej Arkadiusz Wieczorek, prezes warszawskiej sieci WAWA Taxi, zdecydował się przystosować flotę do napędu CNG, w stolicy nie istniała jeszcze odpowiednia infrastruktura tankowania. Jak wspomina, wyliczenia były jednoznaczne — wykorzystanie gazu ziemnego mogło przynieść oszczędności rzędu 60 proc.
Tworzyliśmy tabor nowych aut, ale jednocześnie chcieliśmy zaoszczędzić. Wyliczyliśmy, że wykorzystując CNG, możemy zyskać nawet 60 proc. Niestety, wówczas ten gaz był w Polsce niemal nieznany, ale my byliśmy uparci i opłaciło się.— Arkadiusz Wieczorek, prezes WAWA Taxi
Na początku jedyna eksperymentalna stacja CNG przy ulicy Kasprzaka w Warszawie czynna była tylko do godziny 15. Wieczorek zawarł z PGNiG dżentelmeńską umowę: firma kupiła samochody napędzane CNG, a koncern w zamian otworzył stację. Druga stacja w stolicy powstała z początkiem grudnia — zdaniem prezesa WAWA Taxi to wciąż za mało jak na potrzeby tak dużego miasta.
2PKM Gdynia stawia na autobusy CNG
Entuzjastą rozwoju rynku CNG jest również Kazimierz Gałkiewicz, prezes Gdyńskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej. Pod koniec lutego PKM Gdynia kupiło pięć autobusów MAN Lion’s City napędzanych CNG, dzięki czemu przedsiębiorstwo dysponuje już dziesięcioma takimi pojazdami. Równolegle trwa budowa stacji tankowania CNG w zajezdni PKM Gdynia w Kaczych Bukach, finansowana przez PGNiG.
Liczymy, że będziemy na niej tankować jeszcze w tym roku, co dodatkowo obniży nam koszty.— Kazimierz Gałkiewicz, prezes PKM Gdynia
Choć autobusy na gaz kosztują więcej niż odpowiedniki z silnikiem Diesla, różnicę rekompensują niższe koszty eksploatacji — inwestycja ma się zwrócić już po dwóch latach, a może nawet szybciej. Prezes podkreśla też korzyści środowiskowe: autobusy CNG praktycznie nie emitują spalin i są znacznie cichsze. Do końca 2010 roku po Gdyni ma jeździć już 20 ekologicznych autobusów na gaz.
3Podkarpacie liderem, ale wciąż zamknięte koło
Inne miasta pozostają daleko w tyle — wyjątkiem jest region podkarpacki, gdzie od lat kilka spółek przewoźników miejskich korzysta z tego paliwa, a sieć stacji CNG jest tu najlepiej rozwinięta. To efekt działalności Karpackiego Oddziału Obrotu Gazem PGNiG, który budował jedną-dwie stacje rocznie. Autobusy zasilane CNG mają już MZK Przemyśl, Tarnów, Zamość, Sandomierz, Dębica i Rzeszów, gdzie łącznie jeździ 44 takie pojazdy. Podobne autobusy poruszają się też po Inowrocławiu oraz we Wrocławiu, w prywatnej firmie transportowej.
Zdaniem ekspertów gaz CNG doskonale nadaje się do wykorzystania w taksówkach, firmach kurierskich i komunikacji miejskiej, ale mała liczba stacji i brak zachęt sprawiają, że rynek rozwija się bardzo wolno — jeśli nie ma gdzie tankować, nie opłaca się kupować takich aut, i koło się zamyka. Problemem jest też brak wsparcia ze strony państwa: dawne dofinansowania do zakupu instalacji prowadziły do nadużyć, dlatego zdaniem obserwatorów rynku lepszym rozwiązaniem byłyby dopłaty do paliwa.
Kolejny problem to rozmieszczenie stacji — w pobliżu granicy niemieckiej ani na wschodzie kraju nie ma żadnego punktu tankowania. Dla porównania w Czechach istnieje wprawdzie tylko 28 stacji, ale nie dzielą ich zbyt duże odległości. Bartłomiej Kamiński, współtwórca portalu o CNG, postuluje wydłużenie godzin pracy stacji i budowę większej liczby mniejszych obiektów zamiast pojedynczych dużych.
4Brak wiedzy hamuje popularyzację CNG
Samochody osobowe na CNG dają rocznie oszczędności rzędu 6 tys. zł, ale wciąż pozostają autem dla pasjonatów — zdaniem Bartłomieja Kamińskiego niewielka liczba takich pojazdów wynika z braku wiedzy zarówno wśród kierowców, jak i dilerów samochodowych. Potwierdza to Arkadiusz Wieczorek, opowiadając o zdziwieniu klientów WAWA Taxi, którzy dopytywali, czy to ten sam gaz, na którym gotuje się w kuchence — a nawet urzędnicy w wydziale komunikacji mylili CNG z LPG przy rejestracji pojazdów.
Tymczasem upowszechnienie CNG otwiera nowe możliwości — w Szwecji, pionierze ekologicznych rozwiązań, jeżdżą autobusy zasilane gazem ziemnym z domieszkami biogazu lub wodoru. Biogaz do takich mieszanek pozyskuje się z odpadów organicznych w biogazowniach, które od niedawna powstają również w Polsce. Zwiększenie udziału CNG w rynku motoryzacyjnym oznacza też dywersyfikację paliw — skoki cen benzyny i oleju napędowego mniej wpływałyby wtedy na kondycję przedsiębiorstw i gospodarki.
Warto wiedzieć
CNG (Compressed Natural Gas) to sprężony gaz ziemny, składający się głównie z metanu, przechowywany w zbiornikach pojazdu pod ciśnieniem ok. 200 barów. To dokładnie ten sam gaz, który trafia do kuchenek i pieców gazowych w gospodarstwach domowych — różni się jedynie sposobem magazynowania. CNG nie jest tym samym co LPG (mieszanka propanu-butanu, płynna pod niskim ciśnieniem) — to dwa odrębne paliwa o innych właściwościach fizykochemicznych i innej infrastrukturze tankowania. Auto na CNG generuje znacznie niższe koszty eksploatacji niż pojazdy benzynowe czy dieslowskie, a przy tym emituje mniej zanieczyszczeń i pracuje ciszej. Głównym ograniczeniem rozwoju tego segmentu w Polsce od lat pozostaje niewielka i nierównomiernie rozmieszczona sieć stacji tankowania.
Źródło: relacja z wypowiedzi Arkadiusza Wieczorka (WAWA Taxi), Kazimierza Gałkiewicza (PKM Gdynia) oraz Bartłomieja Kamińskiego; komentarz Adama Szurleja (Departament Ropy i Gazu, Ministerstwo Gospodarki / AGH Kraków)
