W skrócie
Tygodnik Polityka (nr 20/2807, maj 2011) opisał szwedzki model gospodarki odpadami, w którym śmieci stały się cennym surowcem energetycznym — także jako biogaz napędowy dla pojazdów. Szwedzki rząd zapowiedział, że do 2020 roku paliwa naftowe w transporcie mają zostać zastąpione biopaliwami i energią elektryczną.
Cel Szwecji
2020 r.eliminacja ropy z napędów, biopaliwa i prąd
Odpady na wysypiskach
tylko 1%w Szwecji trafia na składowiska
Import śmieci
z Neapoluok. 1 mln ton rocznie, ~90 euro/t
1Śmieci jako surowiec energetyczny
Pierwszą spalarnię odpadów uruchomiono w Sztokholmie sto lat temu. Dziś biopaliwa pochodzące głównie z odpadów mają największy udział w szwedzkim bilansie energetycznym — większy niż energetyka wodna i atomowa łącznie. Biomasa (rośliny oraz odpady roślinne, zwierzęce i komunalne) służy do produkcji prądu, ciepła, a także jako środek napędowy w transporcie. Prawie wszystkie szwedzkie miasta ogrzewają się dzięki elektrociepłowniom spalającym śmieci lub wytwarzany z nich biogaz. Tylko 1 proc. odpadów trafia w Szwecji na wysypiska.
2Sztokholm — ekologiczna stolica Europy
Sztokholm jako pierwsze miasto Unii Europejskiej otrzymał tytuł ekologicznej stolicy Europy. Wizytówką jest dzielnica Sjöstad — kilkudziesięciotysięczne osiedle dążące do energetycznej samowystarczalności, gdzie śmieci i ścieki trafiają do oczyszczalni, a wytworzone tam paliwo zasila lokalną elektrociepłownię (400 MW).
Popyt na przetwarzanie odpadów w Szwecji jest tak duży, że zaczyna ich brakować — kraj importuje śmieci z Norwegii, a szwedzko-norweskie przedsiębiorstwo negocjowało zakup nawet miliona ton śmieci rocznie z Neapolu, płacąc około 90 euro za tonę.
3Biogaz dla pojazdów i taksówek
Samochody na biopaliwo (etanol i biogaz) zyskały w Szwecji taką popularność, że produkcja nie nadążała za popytem, a przed dystrybutorami tworzyły się kolejki. W efekcie protestów taksówkarzy biogaz zaczęto mieszać z gazem ziemnym o zbliżonym składzie chemicznym (metan) — mimo że sam gaz ziemny ma w szwedzkim bilansie energetycznym udział rzędu 1 proc.
Szwedzki minister ochrony środowiska Anders Carlgren zapowiedział, że do 2020 r. Szwecja wyeliminuje ropę w urządzeniach napędowych, zastępując ją biopaliwami lub energią elektryczną.— relacja tygodnika Polityka
4Inne kierunki: olej talowy, DME i drewno
Artykuł opisuje też pionierską instalację w Piteå (za kołem podbiegunowym), gdzie dzięki nowym katalizatorom wyprodukowano pierwsze litry biodiesla z oleju talowego — produktu ubocznego przerobu drewna, konkurencyjnego cenowo z olejem napędowym z ropy. To samo odkrycie ma umożliwić opłacalną produkcję eteru dimetylowego (DME), testowanego przez Volvo w ciężarówkach — paliwa dającego 3–4 razy mniej zanieczyszczeń.
Warto wiedzieć
Biogaz i biometan powstają w procesie fermentacji beztlenowej odpadów organicznych — resztek żywności, osadów ściekowych, obornika czy odpadów rolniczych. Po oczyszczeniu z dwutlenku węgla i innych zanieczyszczeń biometan ma parametry niemal identyczne z gazem ziemnym (głównym składnikiem obu jest metan), dzięki czemu może zasilać te same silniki i tankować się w tych samych instalacjach co CNG. To sprawia, że infrastruktura CNG jest naturalnym partnerem dla rozwoju biometanu — pojazd napędzany gazem ziemnym można bez przeróbek zatankować biometanem, uzyskując paliwo neutralne pod względem emisji CO2 w cyklu życia.
Źródło: Tomasz Wałat, „Szwedzi śmieciarzem Europy”, POLITYKA nr 20 (2807), maj 2011
