W skrócie
10 stycznia 2012 roku czeski koncern TEDOM zlikwidował po 7 latach produkcji dział wytwarzania autobusów zasilanych CNG. Głównym powodem był symboliczny popyt — w 2011 roku sprzedano zaledwie 1 egzemplarz. Producent zapowiedział jednak, że przez najbliższe 10 lat będzie świadczył serwis i dostarczał części zamienne.
Data likwidacji
10 stycznia 2012
Wyprodukowano
ok. 200 szt.niskopodłogowych autobusów CNG od 2004 r.
Sprzedaż w 2011
1 egzemplarz
Gwarancja serwisu
10 latczęści zamienne i obsługa serwisowa
1Historia Tedomu — od silników Diesla do autobusów CNG
Historia zakładu sięga 2003 roku, kiedy od syndyka masy upadłościowej firmy Škoda Truck International (dawniej LIAZ) wykupiono zakłady Jamot w Jabłońcu nad Nysą, produkujące silniki wysokoprężne. Nazwę firmy zmieniono na Tedom Motory, a markę silników na Tedom. W 2004 roku od włoskiej firmy Mauri zakupiono licencję na produkcję autobusów Kronos i powstał pierwszy egzemplarz niskopodłogowego Tedom Kronos 123G z silnikiem Tedom M1.2C CNG o pojemności 11,9 dm³. Debiut modelu odbył się na czerwcowych targach AUTOTEC w Brnie w 2004 roku.
- 2005 — pierwsze 5 egzemplarzy Tedom trafia do Liberca i Bratysławy; powstaje odmiana niskowejściowa Tedom L12
- 2006 — produkcja rośnie do 12 sztuk rocznie; w listopadzie otwarto nową halę fabryczną w Třebiču
- 2007 — prezentacja zmodernizowanego autobusu niskopodłogowego Tedom C12G
- Sierpień 2010 — prototyp niskopodłogowego autobusu przegubowego Tedom C18G
2Program produkcyjny Tedomu
Dotychczasowa oferta bazowała na trzech modelach: C12D/C12G — niskopodłogowym autobusie miejskim o długości 12 m, z silnikiem Diesla (Deutz) lub silnikiem CNG (Tedom); C18G — niskopodłogowym, przegubowym autobusie miejskim o długości 18 m z silnikiem CNG; oraz L12D/L12G — niskowejściowym autobusie podmiejskim o długości 12 m, również w wersji Diesla lub CNG.
3Dlaczego produkcja się nie opłacała
Producent zamierza sprzedać dokumentację techniczną autobusów, choć szanse na wznowienie ich produkcji ocenia się jako niewielkie. Wśród tego typu konstrukcji panuje duża konkurencja — zwłaszcza w samych Czechach, gdzie zarówno SOR, jak i IVECO-Irisbus specjalizują się w podobnych pojazdach — a wejście na rynek z nowym produktem wymagałoby ogromnych nakładów inwestycyjnych, na co nie sprzyja obecna koniunktura na światowych rynkach.
Przypadek Tedomu pokazuje, że produkcja autobusów — nawet przy wysokiej marży i wsparciu innych działów firmy — opłaca się dopiero przy większej skali. Czeski producent zakończył jednak tę działalność miękko, bez zwolnień w załodze.
4Autobusy Tedom w Polsce
Jednym z klientów dotkniętych likwidacją produkcji jest MKS Mielec, który zakupił łącznie cztery autobusy Tedom — dwa w 2010 roku i dwa w 2008 roku. Były to jedyne pojazdy tej marki sprzedane w Polsce, za pośrednictwem polskiego przedstawiciela — firmy WoWo z Białegostoku. W 2010 roku przedstawiciel producenta wystawił model C12G w VII Superteście Ekonomii, gdzie zwyciężył w kategorii kosztu przewiezienia jednego pasażera na dystansie 100 kilometrów.
Warto wiedzieć
Autobusy komunikacji miejskiej to jeden z naturalnych zastosowań CNG — jeżdżą po ustalonych trasach, wracają na bazę z zapleczem tankowania, a niższa emisja spalin ma szczególne znaczenie w gęstej zabudowie miejskiej. Niskopodłogowość i przegubowe nadwozia (jak Tedom C18G) zwiększają pojemność pasażerską przy zachowaniu dostępności dla osób o ograniczonej mobilności. Producent wytwarzający jednostki kogeneracyjne (jak Tedom po zamknięciu produkcji autobusów) wykorzystuje pokrewną technologię silników gazowych, tyle że do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła zamiast napędu pojazdu.
Źródło: tedom.eu, cng.auto.pl
