W skrócie
Na mocy umowy podpisanej 4 października 2012 roku z Hiszpanią Polska zyskała 160 mln złotych na inwestycje w ekologiczny transport publiczny i oświetlenie ulic. Środki pochodzą ze sprzedaży nadwyżki zezwoleń do emisji CO2, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jeszcze przed końcem roku miał ogłosić nabór wniosków o dofinansowanie zakupu nowych autobusów lub modernizacji już eksploatowanych pojazdów.
Data umowy
4 października 2012Polska–Hiszpania
Kwota
160 mln złze sprzedaży zezwoleń na emisję CO2
Przeznaczenie
Ekologiczny transport+ oświetlenie uliczne
Łączna pula „zazielenienia”
690 mln zł8. transakcja tego typu

1Sprzedaż nadwyżki emisji CO2 Hiszpanii
Ministerstwo Środowiska zawarło transakcję z rządem Hiszpanii, któremu Polska sprzedała nadwyżkę zezwoleń do emisji dwutlenku węgla. Pozyskane 160 mln zł zostanie przeznaczone na sfinansowanie inwestycji obniżających zużycie energii i paliw w transporcie publicznym oraz oświetleniu miast.
Choć hasło „ograniczanie emisji CO2” kojarzy się w Polsce przede wszystkim z problemami krajowej energetyki, w tej dziedzinie kraj ma też spore osiągnięcia. Przez ostatnie 24 lata Polska zmniejszyła emisję bardziej, niż wymagał tego protokół z Kioto – o ok. 30 proc. wobec wymaganych 6 proc. Dzięki temu może sprzedawać nadwyżkę zezwoleń do emisji dwutlenku węgla, a uzyskane w ten sposób pieniądze inwestować w ekologiczne projekty. Dzięki umowie z Hiszpanią pula pieniędzy uzyskanych przez Polskę tą drogą wzrosła do 690 mln zł.
2Nabór wniosków o dofinansowanie ekologicznego transportu
Co to oznacza dla polskich miast i samorządów? Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jeszcze przed końcem roku miał ogłosić nabór wniosków o dofinansowanie proekologicznych projektów. Jak powiedział minister środowiska Marcin Korolec, rząd liczył, że o pieniądze będą się ubiegać między innymi największe miasta. Nabór mógł cieszyć się dużym zainteresowaniem, ponieważ finansowanie z funduszu mogło sięgnąć nawet 100 proc. wartości projektów.
Za środki od Hiszpanii samorządy mogłyby kupić nowe, ekologiczne autobusy lub zamontować instalację gazową w już eksploatowanych pojazdach. Dotowane miały być również zakupy tramwajów i systemów sterowania ruchem, wymiana żarówek w latarniach czy całe systemy zarządzania energią potrzebną do oświetlania miast.
Autobusy i oświetlenie uliczne mogą się stać ekologiczną wizytówką miast dbających o środowisko i zdrowie mieszkańców. To kolejny etap zazieleniania Polski i przykład przyjaznej ludziom ochrony klimatu.— Marcin Korolec, minister środowiska
3Wcześniejsze projekty „zazielenienia” i negocjacje z KE
Podpisując umowę z Hiszpanią, Polska uzyskała pieniądze na tzw. zazielenianie już ósmy raz. Zarobione dotychczas na handlu jednostkami emisji 530 mln zł kraj przeznaczył między innymi na ocieplanie szkół, przedszkoli i szpitali. Wspierano też budowę biogazowni, ciepłowni i elektrociepłowni na biomasę czy przyłączanie wiatraków do sieci energetycznej. Zrealizowanymi projektami były między innymi termomodernizacja Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, Łazienek Królewskich czy Biblioteki Narodowej – w praktyce najczęściej chodziło o ocieplanie budynków, wymianę okien czy nowe instalacje grzewcze.
Minister Korolec określił umowę z Hiszpanią jako przykład udanej współpracy i europejskiej solidarności – nie zawsze tymi słowami można było opisać negocjacje klimatyczne Polski z Komisją Europejską. W tamtym czasie Polska walczyła o opóźnienie zmian planowanych przez KE od kolejnego roku, dotyczących sprzedaży praw do emisji CO2 na aukcjach po podwyższonych cenach. W ostatnich dniach przed publikacją Polsce udało się jednak przeforsować wniosek, by unijni ministrowie głosowali nad możliwością opóźnienia aukcji CO2.
Warto wiedzieć
Handel jednostkami przyznanej emisji (tzw. AAU, Assigned Amount Units) wynikał z protokołu z Kioto – kraje, które zredukowały emisję CO2 bardziej niż wymagany limit, mogły sprzedawać nadwyżkę innym państwom, pod warunkiem że uzyskane środki przeznaczą na projekty ograniczające emisję (tzw. zazielenianie, ang. Green Investment Scheme). Instalacja gazowa CNG w autobusie miejskim pozwala ograniczyć emisję tlenków azotu i cząstek stałych w porównaniu z silnikiem wysokoprężnym, co czyni ją atrakcyjnym celem dofinansowania w programach ochrony środowiska. Środki unijne i krajowe fundusze ochrony środowiska od lat wspierają w Polsce zakup autobusów CNG, obniżając realny koszt inwestycji ponoszony przez samorządy.



