W skrócie
Podczas targów EXPO 1520 w Moskwie zaprezentowano dwie lokomotywy towarowe zasilane skroplonym gazem ziemnym (LNG) – GTh1 oraz TEM19. Ich twórcy liczą na wejście do masowej produkcji, a głównymi zaletami napędu metanowego mają być niższe koszty eksploatacji, mniejsza emisja spalin i większa żywotność taboru.
Lokomotywa GTh1
8300 kWmoc turbiny, zbiornik 17 t LNG, zasięg 750 km
Lokomotywa TEM19
126 tonsześcioosiowa manewrowa, zbiornik LNG 4,3 t
Prędkość maks.
100 km/hdla obu konstrukcji
Miejsce prezentacji
Moskwatargi EXPO 1520
1GTh1 – lokomotywa z turbiną gazową
GTh1 wykorzystuje jako napęd turbinę zasilaną skroplonym gazem ziemnym. To szlakowa lokomotywa dwuczłonowa – pierwszy człon stanowi blok turbiny i zasilania, drugi wyposażony jest w zbiornik mogący pomieścić do 17 ton paliwa, co wystarcza na 750 km jazdy. Pojazd waży 300 ton i może prowadzić pociągi towarowe na liniach niezelektryfikowanych z prędkością do 100 km/h. Moc turbiny to 8300 kW.
Projekt lokomotywy zrealizowały wspólnie RŻD (Koleje Rosyjskie) i VNIKTI. Silnik z turbiną gazową NK-361 wyprodukowała firma NPK Kuzniecow z Samary, a samą turbinę – Fabryka Lokomotyw Spalinowych w Woroneżu.
Według danych organizatorów EXPO 1520 zastosowanie turbiny gazowej pozwala zmniejszyć koszty zużycia paliwa o 27 proc., oleju o 87 proc., a napraw o 30 proc., ograniczając przy tym emisję szkodliwych substancji co najmniej pięciokrotnie. W porównaniu z lokomotywą spalinową 2TE116 łączne koszty eksploatacji GTh1 mają spaść o 29 proc.
2Plany wdrożenia GTh1 do Kolei Swierdłowskiej
Lokomotywa GTh1 ma trafić do Kolei Swierdłowskiej – spółki zależnej RŻD z siedzibą w Jekaterynburgu. Jeśli jej eksploatacja okaże się tak opłacalna, jak zakładano, do początku 2014 roku ma zostać podpisana umowa na dostawę dla Kolei Rosyjskich kolejnych 39 sztuk do 2020 roku. Produkcją zajęłyby się wówczas Ludinowskie Zakłady Produkcji Lokomotyw, należące do Grupy Sinara. Zamówienie obejmowałoby nie tylko same pojazdy, ale i infrastrukturę do tankowania LNG.
3TEM19 – manewrowa lokomotywa na LNG
Drugą maszyną zaprezentowaną na EXPO 1520 była TEM19 – sześcioosiowa lokomotywa przeznaczona do prac manewrowych. Prototypowy egzemplarz zbudowały zakłady BMZ z Briańska, wchodzące w skład holdingu Transmashholding. Pojazd waży 126 ton, może jeździć z prędkością maksymalną 100 km/h i wykorzystuje zbiornik na LNG o pojemności 4,3 tony. TEM19 jest testowana przez RŻD, a jej twórcy podkreślają zwłaszcza ekologiczność zastosowanych rozwiązań. Jeśli okaże się wystarczająco wydajna, najprawdopodobniej wejdzie do produkcji masowej.
Lokomotywy na LNG powstają również w Stanach Zjednoczonych – od kilku lat pracują nad nimi firmy Caterpillar oraz GE.
Warto wiedzieć
LNG (Liquefied Natural Gas) to gaz ziemny schłodzony do temperatury ok. -162°C, dzięki czemu jego objętość zmniejsza się około 600-krotnie w porównaniu ze stanem gazowym. Pozwala to na transport i magazynowanie znacznie większych ilości paliwa niż w przypadku sprężonego CNG, co czyni LNG atrakcyjnym rozwiązaniem dla pojazdów o dużym zapotrzebowaniu energetycznym – lokomotyw, statków czy ciężarówek dalekobieżnych. Spalanie gazu ziemnego, niezależnie od formy, generuje mniej tlenków azotu, siarki i cząstek stałych niż tradycyjny olej napędowy, co przekłada się na niższą emisyjność transportu.
