W skrócie
Józef Neterowicz, ekspert związany z Radą Konsultacyjną ds. Energii przy Sejmie RP, mieszkający na co dzień w Szwecji, ocenia nową polską ustawę odpadową i opowiada, jak w praktyce funkcjonuje szwedzki system segregacji śmieci, z którego powstaje biometan napędzający tamtejsze autobusy, taksówki i samochody osobowe.
Produkcja biometanu
ok. 3 mln m³/rokregion zamieszkania rozmówcy w Szwecji
Cena paliwa
-20%biometan tańszy od ON i benzyny (bez akcyzy)
Koszt odbioru odpadów
ok. 15 zł/mies.na osobę, w przeliczeniu ze szwedzkich koron
1Segregacja odpadów jako źródło paliwa
W Szwecji odpady dzieli się na dwie frakcje: wilgotną (biodegradowalną) i suchą. Frakcja wilgotna — fusy z kawy, torebki po herbacie, ości, obierki — trafia do papierowych torebek o pojemności 1,5 litra, odbieranych raz w miesiącu w cenie usługi. Z tego materiału powstaje biometan, czyli odpowiednik gazu ziemnego wytwarzany lokalnie z odpadów komunalnych, a nie importowany, jak to bywa w przypadku gazu ziemnego w innych krajach.
– Samochód, z którego właśnie dzwonię, jeździ na biometan-CNG. To dwupaliwowy Volkswagen Passat 2.0 FSI z silnikiem polskiej produkcji. A teraz mija mnie autobus napędzany biogazem – Solaris, też z Polski – opisuje Józef Neterowicz. Na biometanie jeżdżą w Szwecji autobusy, taksówki i wiele prywatnych aut. Sama papierowa torebka z odpadami wilgotnymi wystarcza na około 3 km jazdy autobusu.
Frakcja sucha (makulatura, butelki, puszki) trafia do pojemników przy sklepach, a system kaucyjny na puszki aluminiowe i butelki PET osiąga odzysk sięgający 98 proc.
2Jak działa system opłat za śmieci
W Szwecji opłatę nalicza się nie od liczby mieszkańców, lecz od gospodarstwa domowego i wielkości pojemnika na odpady — dostępne są kubły 160, 200 i 260 litrów. Kubeł zapewnia firma odbierająca odpady, a jego koszt jest wliczony w cenę usługi. Zmiana na większy pojemnik wymaga zgody gminy.
Polska dopuszcza większą dowolność w naliczaniu opłat, tzn. że liczba uiszczających je osób może być mniejsza od liczby osób zameldowanych, skoro podstawą będzie cyferka z deklaracji. Nie sądzę, by się dało tego upilnować.— Józef Neterowicz, członek Rady Konsultacyjnej ds. Energii w Sejmie RP
3Ocena nowej polskiej ustawy odpadowej
Rozmówca podkreśla, że nowa ustawa, forsowana przez ówczesnego ministra środowiska prof. Andrzeja Kraszewskiego (2010–2011), jest znacznym postępem, ale ma praktyczne błędy wynikające z pośpiechu przy jej finalizowaniu. Wskazuje m.in. na obowiązkowe przetargi także dla firm komunalnych — w Szwecji część usług zleca się gminnym spółkom non profit bez przetargu, bo mogą one odbierać odpady najtaniej.
– Najpierw będzie chaos, potem – mam nadzieję – będzie czyściej. Pierwszy rok funkcjonowania systemu pokaże, ile naprawdę jest odpadów i jakie są faktyczne koszty ich transportu, odzyskiwania i unieszkodliwiania – podsumowuje Neterowicz.
Warto wiedzieć
Biometan (bioCNG) powstaje w procesie fermentacji beztlenowej biodegradowalnych odpadów — komunalnych, rolniczych czy ściekowych — w wyniku której z materii organicznej wydziela się biogaz. Po oczyszczeniu z dwutlenku węgla i innych zanieczyszczeń biogaz osiąga parametry czystości gazu ziemnego i może zasilać te same silniki CNG, bez żadnych przeróbek technicznych. To rozwiązanie pozwala jednocześnie zagospodarować odpady komunalne i wyprodukować lokalne, odnawialne paliwo transportowe, niezależne od importu gazu ziemnego.
