Wdrożenie biometanu dla europejskich pojazdów zasilanych gazem ziemnym

1Potencjał biometanu w sektorze transportu

Wzrost produkcji odnawialnego biogazu oraz biometanu (biogazu oczyszczonego do jakości gazu ziemnego) otwiera nowe perspektywy dla przemysłu gazowego. Dotychczas działania na rzecz wdrażania energii odnawialnej w transporcie skupiały się głównie na ciekłych biopaliwach — etanolu i biodieslu — tymczasem biometan mógłby zaspokoić co najmniej 20% potrzeb energetycznych tej gałęzi. Wtłoczony do istniejącej infrastruktury gazociągowej biometan jest ekologicznym „zielonym gazem” i naturalnym uzupełnieniem dostaw gazu dla wszystkich typów odbiorców.

Instytucje unijne — Komisja Europejska, Parlament Europejski i Rada UE — poprzez działalność legislacyjną wskazały, że biogaz i biometan powinny być wykorzystywane szeroko: w produkcji energii elektrycznej, bezpośrednio jako paliwo w transporcie oraz poprzez wtłaczanie do sieci gazociągów. Dyrektywa 2009/73/EC z 13 czerwca 2009 roku zawiera wspólne zasady dla rynków wewnętrznych gazu ziemnego i zobowiązuje państwa członkowskie do dopuszczenia biogazu do krajowego systemu gazociągów, na niedyskryminujących zasadach, o ile spełnia on wymogi jakościowe.

2Produkcja biogazu w Europie

Według Eurostatu, 28 krajów Europy wytwarza biogaz. Produkcja tego odnawialnego paliwa wzrosła od 1997 roku o 411% — z 1 483 tys. ton ekwiwalentu oleju (t-toe) do 7 585 tys. toe w 2008 roku (1 toe odpowiada ok. 1 125 m³ gazu ziemnego). W samych latach 2006–2008 produkcja biogazu w UE wzrosła o 56%, głównie dzięki mechanizmom wspierającym. Największymi wytwórcami biogazu w Europie w 2008 roku były: Niemcy (3965 t-toe), Wielka Brytania (1637 t-toe), Francja (452 t-toe), Włochy (410 t-toe), Austria (248 t-toe), Holandia (226 t-toe), Hiszpania (203 t-toe), Polska (132 t-toe) i Szwecja (102 t-toe).

Holandia, Szwecja i Szwajcaria mają najdłuższe doświadczenie w produkcji biometanu i jego wtłaczaniu do sieci gazociągów. Szwecja dysponuje największą liczbą instalacji wzbogacania biogazu, choć to Niemcy — dzięki rozbudowanej sieci gazociągów pokrywającej większość kraju — są liderem potencjału wzbogacania w Europie. W kwietniu 2010 roku na 80 niemieckich biogazowni 53 obiekty wtłaczały oczyszczony biogaz w postaci biometanu do sieci. Na 28 krajów wytwarzających biogaz, w momencie powstawania artykułu (sierpień 2010) 8 państw wtłaczało biometan do gazociągów: Austria, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy, Norwegia, Szwecja i Szwajcaria — 67 obiektów już funkcjonowało, a 33 były w budowie.

3Status prawny i regulacje wtłaczania biometanu

Kluczowym rozwiązaniem dla rozwoju rynku biogazu jest możliwość jego wtłaczania do zwykłej sieci gazociągowej. Rozwiązania regulacyjne różnią się w zależności od kraju — od „prostych” (minimalna regulacja rynku) po „kompleksowe” (regulacje zbliżone do klasycznego rynku gazu). Niemcy i Szwajcaria nie dopuszczają możliwości odmowy przyjęcia biometanu przez operatora infrastruktury; Holandia, Szwecja i Wielka Brytania nie narzucają takiego obowiązku, ale promują go w polityce krajowej. Francja kończyła w tym czasie wprowadzanie prawa nakładającego na operatorów obowiązek przyjmowania biometanu.

Do popularnych narzędzi stymulujących rozwój rynku należą m.in.: zielone certyfikaty biogazu, zachęty finansowe do budowy infrastruktury wtłaczania, wsparcie badań naukowych, dotacje dla producentów oraz zwolnienia podatkowe. Część operatorów gazu była niechętna wsparciu biogazu w transporcie, preferując jego spalanie do produkcji energii elektrycznej ze względu na korzystniejsze zielone certyfikaty — jednak polityka redukcji emisji CO2 w połączeniu z gwarancją wtłaczania biometanu do sieci ma pomóc w pełni wykorzystać potencjał tego paliwa również w transporcie.