Położenie: Dolna Austria, Austria
Program: MadeGasCar
Opublikowano: Kwiecień 2010
Dolna Austria
Kilka słów o regionie
Obszar: 19,174 km2
Ludność: 1.55 million
Gospodarstw domowych: ok. 623 000
Stolica regionu: St. Pölten (49,000 mieszkańców)
Granice regionu: 414 km
z Republiką Czeską: 333 km,
ze Słowacją: 81 km
Dolna Austria (Niederösterreich) jest często nazywana prowincją otaczającą Wiedeń, ponieważ stolica Austrii leżąc geograficznie w tym regionie, administracyjnie jest wydzieloną samodzielną jednostką terytorialną (podobnie jak Berlin w kraju związkowym Brandenburgi w Niemczech). Wiedeń przez wiele lat był stolicą regionu, jednak w 1986 roku podjęto decyzję o jej przeniesieniu do St. Pölten. Dolna Austria posiada największe terytorium ze wszystkich regionów kraju i z populacją 1.6 miliona obywateli jest druga co do wielkości po Wiedniu z dziewięciu prowincji kraju. Gęstość zaludnienia wynosi 83 osoby na kilometr kwadratowy (w Austrii jest to 99 osób). Ludność Dolnej Austrii stale wzrastała w poprzednim dziesięcioleciu. Dolna Austria posiada znaczenie z ekonomicznego punktu widzenia, wytwarza większość produktów rolnych w Austrii, jak i posiada wysoce rozwinięty sektor przemysłowy. W dodatku, posiada większość surowców naturalnych w skali federacji. W 2009 roku ok. 740 000 osób było zatrudnionych a landzie, stopa bezrobocia wynosiła 4,1% – jest to poniżej średniej krajowej.
Rynek gazu
Największe złoża gazu ziemnego na terenie Austrii są zlokalizowane w dwóch regionach – Dolnej i Górnej Austrii. Wydobycie krajowe zaspokaja ok. 20% zapotrzebowania kraju, pozostałe 80% jest importowane w większości z Federacji Rosyjskiej, również z Norwegii oraz Niemiec. Infrastruktura gazowa Austrii jest dobrze zintegrowana z systemem transeuropejskim. 805 kilometrów gazociągów znajduje się na terenie landu. Całkowite zużycie gazu w skali kraju w 2007 roku wyniosło 8.1 mld metrów sześciennych, co odpowiada ekwiwalentowi energetycznemu 295 petajuli.
W ostatnich latach dostawcy gazu przykładali coraz większą wagę do rozwoju sieci stacji tankowania sprężonego gazu ziemnego. Na koniec 2006 roku na terenie całego kraju działało 35 stacji, a w Dolnej Austrii zaledwie 4 takie obiekty. W lutym 2010 na terenie Austrii działało już 166 stacji, a w samym regionie 29 obiektów.
W Austrii biogaz jest produkowany w ponad 400 biogazowniach i jest zazwyczaj wykorzystywany w Kogeneracji. Pierwsza stacja tankowania sprężonym biogazem (bioCNG) została otwarta w St.
Margarethen/Moos w Dolnej Austrii w grudniu 2007 roku. Obiekt ten jest podłączony miejscowej biogazowni z instalacją do uzdatniania biogazu do biometanu. Ponadto dwie inne biogazownie z uzdatnianiem do biometanu są położone w Dolnej Austrii (w Bruck/ Leitha i Seyring). Obie wtłaczają biometan do miejscowej sieci gazociągów.
Wdrożenie projektu MadeGasCar
Działania Austriackiej Agencji Energetycznej (AEA) wokół projektu MadeGasCar były prowadzone we współpracy z miejscowym porozumieniem 11 podmiotów działających przy CNG i wytwarzaniu biogazu. Znaleźli się tam tacy gracze, jak władze samorządowe Dolnej Austrii, najwięksi dostawcy energii dla wschodniej Austrii, dostawcy energii dla Salzburga, Izba Handlowa Dolnej Austrii, dealerzy samochodowi, operatorzy stacji CNG, konsultant regionalny stowarzyszenia biogazu. W ramach realizacji programu odbywały się spotkania strategiczne, gdzie ustalano wspólnie działania promocyjne w celu osiągnięcia jak największych rezultatów. Działania zostały głównie skoncentrowane na kliencie końcowym – posiadaczach samochodów, realizowanych w postaci kampanii marketingowych, szczegół poniżej. Podjęto również inne działania, m.in. lobbing wśród polityków i podmiotów rynkowych za wykorzystaniem CNG, zainicjowano kampanię za zniesieniem zakazu wjazdu pojazdów zasilanych CNG do parkingów podziemnych, opublikowano broszury informacyjne oraz zamieszczono publikacje w mediach lokalnych. Ponadto, AEA konsultowała projekty budowy biogazowni oraz wtłaczania biometanu do sieci przesyłowej w regionie.
Wzrost ilości pojazdów zasilanych metanem
Najważniejszym celem projektu MadeGasCar był wzrost ilości pojazdów zasilanych gazem ziemnym. Został on obiektywnie zrealizowany w regionie Dolnej Austrii. W chwili rozpoczęcia programu eksperci oceniali, że porusza się tutaj mniej niż 500 pojazdów zasilanych CNG (według ostrożnych szacunków z ogólnie zarejestrowanej liczby pojazdów w Austrii). Pod koniec 2009 roku było to już 932 pojazdy. Osiągnięcie tego sukcesu było możliwe dzięki postawieniu rozwoju na dwóch filarach:
– Wzrost liczby stacji z początkowej liczny 12 stacji CNG umieszczonych wokół Wiednia do 29 obiektów równomiernie rozmieszczonych na terenie landu. Tak pozytywna zmiana była możliwa dzięki współpracy dostawców gazu oraz operatorów stacji; punkty tankowania powstawały na podstawie wypracowanej strategii, dzięki czemu możliwa stała się redukcja kosztów.
Operatorami stacji CNG w Dolnej Austrii są OMV – największa austriacka sieć stacji paliw, EAA Erdgas Mobil – oddziały regionalne użyteczności publicznej Wiednia, Dolnej Austrii i Burgendlandu; Salzburg AG – dostawca regiony gazu dla landu Salzburg oraz AVIA – operator stacji paliw. AEA doprowadziła do powiększenia liczby punktów tankowania przez opracowanie specjalnego poradnika dla posiadaczy stacji/operatorów gazowych na temat budowy stacji CNG. Łącznie podczas realizacji projektu zostało zrealizowanych 17 inwestycji. Ponadto, istotnym elementem sty mulącym rozwój rynku jest docieranie z przekazem marketingowym do potencjalnych kierowców. Będąc dobrze znanym i niezależnym uczestnikiem rynku ekologicznej i efektywnej energii, AEA była wiarygodnym podmiotem upowszechniającym informacje zarówno dla odbiorców technologii (posiadacze pojazdów), jak i podmiotów zaopatrujących w paliwo (właściciele stacji, dostawców paliw, dealerów samochodowych). Strategia marketingowa polegała m.in. na wydaniu 6 000 folderów informujących, stanowisk wystawowych oraz prezentacji na wydarzeniach, które przykuwały uwagę mediów. Poprzez takie działania AEA starała się przede wszystkim podnieść świadomość konsumentów, jak i na bieżąco informować o sytuacji rynkowej.
Akcja na rzecz zniesienia zakazu wjazdu pojazdów CNG do parkingów podziemnych
Jako jedna z przeszkód w zakupie pojazdów zasilanych CNG został zidentyfikowany akaz wjazdu pojazdów zasilanych metanem do publicznych parkingów podziemnych. Pierwotnie zakaz ten był słusznie wymierzony przeciwko pojazdom zasilanym LPG, jednak z nieznanych przyczyn został poszerzony na wszystkie typy paliw gazowych. W związku z tym została podjęta akcja, której celem była zmiana regulaminu parkingów podziemnych i wprowadzenie prawnego dopuszczenia dla pojazdów zasilanych CNG. Skontaktowano się ze wszystkimi operatorami parkingów podziemnych w regionie oraz przesłano im ulotkę informacyjną z komunikatem prawnym. W niektórych przypadkach operatorzy parkingowi dopuścili pojazdy zasilane CNG do darmowego parkowania, o czym informowała specjalna naklejka „Pojazdy CNG mile widziane!”. Takie podejście marketingowe pokazuje oblicze paliwa CNG jako „ekologicznego, bezpiecznego i opłacalnego ekonomicznie”.
Instalacje produkujące biometan w regionie
Pilotażowa instalacja produkcji biometanu o wydajności 100 m³N/godz. (możliwość wytwarzania 180 m³/godz. ubogiego biogazu) została oddana do użytku w połowie 2007 roku w Bruck/Leitha. Rocznie instalacja ta wtłacza do miejscowej sieci gazowniczej 800 000 m³ metanu, który jest wykorzystywany również do tankowania pojazdów na stacjach tankowania podłączonych do tej infrastruktury. Opisywana biogazownia jest pierwszą tego typu instalacją na świecie wykorzystującą technologię suchych membran oddzielających (gaspermeation), które pozwalają oczyszczać biogaz do biometanu przy zachowaniu opłacalności ekonomicznej instalacji. Niższe koszty eksploatacyjne połączone z możliwością przełączania produkcji między biogazem i biometanem pozwalają na lepsze dopasowanie produkcji biogazowni do bieżącego zapotrzebowania i maksymalizacji opłacalności. Surowcem źródłowym produkowanego biometanu są odpady produkcyjne z sektora spożywczego. Celem realizowanego projektu jest osiągnięcie konkurencyjnych cen produkowanego biometanu do klasycznego gazu ziemnego do roku 2012. Prowadzone są badania nad stosowanymi membranami oraz surowcem źródłowym w celu maksymalizacji strat wytwarzanego paliwa i zwiększenia wydajności.
Dolna Austria, gdzie zlokalizowana jest biogazownia Bruck/Leitha, jedt jedynym krajem związkowym Asutrii, gdzie funkcjonują mechanizmy wspierające użytkowanie gazu ziemnego z domieszką biometanu. Gospodarstwa domowe, które zdecydują się na wykorzystywanie gazu ziemnego z dodatkiem biometanu mogą liczyć na takie same dofinansowania co posiadacze instalacji opalanych peletami. Następna biogazownia w St. Margarethen/Moos wykorzystuje system tylko jednostopniowej membrany (poprzednia użytkuje system dwustopniowy). W tej instalacji można pozyskać 35m3 biometanu na godzinę. Biogazownia ta nie jest podłączona do sieci gazowniczej, zaopatruje natomiast położoną nieopodal stację tankowania CNG o nazwie technicznej METAPHUR, która była pierwszą tego typu instalacją w Austrii. W planach jest stworzenie 20 podobnych obiektów METAPHUR w najbliższej przyszłości na terenie kraju. Oznacza to, że obecna ilość 5000 pojazdów zasilanych CNG mogłaby być wyłącznie zaopatrywana w paliwo z takich 20 stacji. Opracowana konstrukcja jest przede wszystkim przeznaczona na potrzeby terenów nieuzbrojonych w infrastrukturę gazociągową.
Doświadczenia i wnioski z realizacji projektu
Pomimo podjęcia znacznych wysiłków na rzecz rozbudowy sieci stacji tankowania CNG I podniesienia świadomości oraz zainteresowania CNG I biometanem jako paliwem do zasilania pojazdów wciąż istnieją bariery, które muszą zostać pokonane dla sukcesywnego rozwoju rynku:
– potrzeba większego zróżnicowania gamy oferowanych pojazdów zasilanych CNG
– wiedza dealerów marek oferujących pojazdy zasilane CNG jest wciąć uboga. Ponadto często nie polecają pojazdów zasilanych CNG potencjalnym klientom. Potrzeba nacisku centrali koncernów na oddziały krajowe w celu wyjścia z ofertą pojazdów zasilanych gazem ziemnym do klientów.
– przekonanie potencjalnego odbiorcy o CNG jako paliwie alternatywnym jest trudne w porównaniu do pojazdów elektrycznych, pomimo że seryjne pojazdy zasilane prądem wciąż nie istnieją. Potrzeba więcej szerokich kampanii marketingowych przedstawiających CNG jako rozwiązanie bardziej „sexy” niż używanie konwencjonalnego zasilania benzyną czy dieslem.
Po zakończeniu programu AEA będzie prowadziła dalsze działania promujące wykorzystanie CNG przy udziale strategicznych podmiotów z tego sektora.
Partner projektu
Austriacka Agencja Energetyczna (Austrian Energy Agency)
Reinhard Jellinek
Telefon: +43/1/586 15 24-138
E-mail: reinhard jellinek@energyagency.at
Austriacka Agencja Energetyczna (Austrian Energy Agency – AEA) została założona w 1977 roku jako organizacji non-profit. AEA jest austriacką instytucją publiczną zajmującą się badaniem i rozwiązaniami prawnymi stosowanymi przez państwo oraz przeszło 50 jednostek samorządu terytorialnego. Współpracuje z wieloma podmiotami publicznymi oraz komercyjnymi.
AEA jest głównym partnerem rządu lancowego w uzgadnianiu polityki energetycznej, która kierunkowana jest na podniesienie wydajności oraz racjonalizację zużycia energii, stymulowanie rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz wdrażania innowacyjnych rozwiązań. AEA jest platformą współpracy w skali regionu odpowiedzialną za wdrażanie projektów miejscowych i międzynarodowych realizujących opisane wyżej cele.
W skład zarządu organizacji wchodzą federalny minister ds. ochrony środowiska, federalny minister ds. energetyki, i przewodniczący samorządów terytorialnych. AEA jest przedstawicielem Austrii w Europejskiej Organizacji Energetycznej.
The board of directors comprises the federal minister charged with environmental affairs, the federal minister
charged with energy affairs and the chairman of the provincial governors. AEA is the Austrian Member of the
European Energy Network EnR.
