W skrócie
25 kwietnia 2012 roku w Kętrzynie odbyła się konferencja regionalna poświęcona wdrożeniu CNG dla komunikacji miejskiej i usług komunalnych, podsumowująca dwutygodniowe testy pojazdów zorganizowane przez spółkę Komunalnik Kętrzyn. Testy dwóch autobusów oraz pojazdu komunalnego wykazały oszczędności na poziomie 31 procent względem Diesla. W konferencji wzięli udział przedstawiciele PIMOT, Portalu cng.auto.pl oraz dostawców technologii i pojazdów CNG.
Okres testów
14–20 kwietnia 2012konferencja 25 kwietnia
Testowane pojazdy
3 pojazdy CNGIrisbus Citelis 12, Kapena C65 Urby, Iveco Daily
Przejechany dystans
1040 kmKapena Urby 554 km + Irisbus Citelis 486 km
Oszczędność
31 procentCNG vs Diesel: 1015 zł vs 1489 zł
1Geneza wdrożenia CNG dla floty Komunalnika Kętrzyn
25 kwietnia 2012 roku w Kętrzynie miała miejsce konferencja poświęcona wdrożeniu sprężonego gazu ziemnego (CNG) do zasilania pojazdów komunikacji miejskiej oraz usług komunalnych. Stanowiła ona ukoronowanie kilkutygodniowych testów dwóch autobusów CNG oraz uniwersalnego pojazdu usług komunalnych. Spotkanie zorganizowała miejska spółka Komunalnik Sp. z o.o. z Kętrzyna. W czasie spotkania z władzami miasta i lokalnym biznesem swoje prelekcje wygłosili przedstawiciele Przemysłowego Instytutu Motoryzacji, Portalu cng.auto.pl oraz dostawców technologii tankowania metanu i pojazdów zasilanych gazem ziemnym.
Geneza zainteresowania wdrożeniem CNG dla floty pojazdów Komunalnika Kętrzyn
Inicjatywa wdrożenia gazu ziemnego do zasilania pojazdów należących do miejskiej spółki wyszła od Marcina Bejnara, prezesa firmy. Pierwszy raz redakcja Portalu miała okazję spotkać się z panem Bejnarem podczas spotkania regionalnego programu GasHighWay w Warszawie, 14 lutego 2012 roku. Wówczas omówiono ogólne założenia oraz zaproszono do udziału w targach GasShow 2012, które odbyły się w marcu w Warszawie. Przedstawiciele przedsiębiorstwa mieli wtedy możliwość bliższego zapoznania się z przykładowymi rozwiązaniami prezentowanymi w Strefie CNG, zorganizowanej wspólnie przez Portal CNG oraz PIMOT. Nawiązane kontakty oraz wskazówki specjalistów rynku CNG z Polski i Czech pozwoliły zorganizować testy pojazdów CNG w Kętrzynie – pierwszy raz na ulicach tego miasta pojawiły się tak ekologiczne i oszczędne pojazdy.
2Testy pojazdów CNG na ulicach Kętrzyna
14 kwietnia na ulicach Kętrzyna pojawiły się dwa autobusy zasilane metanem, udostępnione przez firmę Kapena: 12-metrowy Irisbus Citelis 12 CNG oraz Kapena C65 Urby, również w wersji na gaz ziemny. Pojazdy te, dzięki nowoczesnemu wyglądowi oraz oklejeniu informacją o zasilaniu ekologicznym i oszczędnym metanem, przez dwa tygodnie przykuwały uwagę mieszkańców, przede wszystkim władz miasta. Na terenie bazy Komunalnika Kętrzyn, zajmującego się również usługami komunalnymi, pojawiła się uniwersalna mini-śmieciarka marki Iveco. Pojazd bazujący na modelu Iveco Daily Natural Power może pełnić rolę zarówno klasycznej śmieciarki, jak i pojazdu typu hakowiec. Iveco zostało udostępnione na testy przez firmę Uni-Truck, autoryzowanego dealera marki Iveco z Warszawy.
3Efekty finansowe: oszczędność ponad 30 procent względem Diesla
Łącznie testowane autobusy pokonały 1040 kilometrów (Kapena Urby – 554 km, Irisbus Citelis – 486 km). W tym czasie zużyły 500 m3 gazu ziemnego. Koszt 1 m3 CNG przy sprężarce o małej wydajności wyniósł 2,03 zł (koszt paliwa kupowanego od PGNiG plus koszt sprężenia). Daje to łączną kwotę 1015 zł netto przy zasilaniu CNG. Poruszające się na tych samych trasach pojazdy z silnikiem Diesla zużyłyby około 333 litrów oleju napędowego, co przy przebiegu 1040 kilometrów oznaczałoby kwotę 1489 zł netto. Testy autobusów CNG wykazały zatem oszczędności na poziomie 31 procent względem podobnych pojazdów zasilanych Dieslem.
Gaz ziemny podczas testów sprężany był tymczasowym kompresorem o małej wydajności, bez magazynu buforowego. W przypadku decyzji o docelowej inwestycji planowana stacja miałaby zredukować pobór energii elektrycznej do sprężania oraz lepiej zbilansować pracę kompresora dzięki magazynowi buforowemu, co – według prognoz – pozwoliłoby osiągnąć globalne oszczędności na poziomie 38–40 procent, zbliżonym do wyniku notowanego przez PKM Gdynia. Pomiary trwały od 14 do 20 kwietnia 2012 roku, a podane wartości mają charakter przybliżony.
Należy również zwrócić uwagę na niemierzalne korzyści ekologiczne eksploatacji pojazdów zasilanych CNG. Dzięki zastosowaniu gazu ziemnego udało się całkowicie wyeliminować emisję cząstek stałych (sadzy), co ma szczególne znaczenie dla zabytków miasta, rzadziej wymagających renowacji elewacji. Mniej zniszczone będą też drogi, rzadziej odwiedzane przez cysterny z olejem napędowym, ponieważ dostawy gazu ziemnego prowadzone są infrastrukturą podziemną.
4Konferencja: prezentacje ekspertów rynku CNG
25 kwietnia 2012 roku odbyła się regionalna konferencja CNG, zorganizowana przez Komunalnika Kętrzyn jako podsumowanie dwutygodniowych testów. W czasie kilkugodzinnego spotkania specjaliści rynku CNG w Polsce przedstawiali swoje referaty władzom miasta oraz przedsiębiorcom z regionu. Przedstawiono perspektywę wdrożenia CNG dla pojazdów komunikacji miejskiej i usług komunalnych jako paliwa przyszłości – oszczędnego, ekologicznego i bezpiecznego dla mieszkańców tego zabytkowego miasta na Mazurach.
Konferencję rozpoczęła prezentacja na temat wdrożenia CNG wygłoszona przez przedstawiciela Przemysłowego Instytutu Motoryzacji (PIMOT), który omówił projekt promujący wykorzystanie CNG w Europie Środkowej – GasHighWay, dokonał analizy postawienia ogólnodostępnej stacji CNG o małej wydajności oraz przedstawił perspektywę wykorzystania biometanu (biogazu) do zasilania pojazdów.
Kolejną prezentację przedstawił administrator Portalu cng.auto.pl, omawiając podstawowe przewagi gazu ziemnego nad innymi paliwami motoryzacyjnymi pochodzenia naftowego oraz wdrożenia CNG w innych państwach europejskich – komunikację miejską w Madrycie, usługi komunalne w Pradze oraz dystrybucję lokalną w południowych Niemczech. Ważnym punktem prezentacji było pokazanie modelowego wdrożenia CNG w mieście o podobnej wielkości do Kętrzyna – czeskim Taborze. Podsumowaniem było zestawienie nowych inwestycji w pojazdy CNG na polskim rynku za 2011 rok.
Prezentacja Portalu cng.auto.pl (PDF)
5Oferta pojazdów: Kapena, Iveco, Mercedes-Benz
Kolejne dwie prezentacje dotyczyły technologii tankowania gazu ziemnego w postaci sprężonej. Przedstawiciel producenta kompresorów CNG zaprezentował ofertę punktów tankowania o małej i średniej wydajności, popartą przykładowymi wdrożeniami na rynku czeskim i niemieckim.
Ostatnie trzy prezentacje dotyczyły oferty rynkowej pojazdów z fabryczną instalacją zasilania CNG – autobusów marki Kapena oraz pojazdów użytkowych marek Iveco i Mercedes-Benz. Ofertę autobusów z fabryczną instalacją CNG przedstawił mgr inż. Tadeusz Czerniec, przedstawiciel firmy Kapena, blisko współpracującej z włoskim producentem Irisbus. W ofercie znajdują się zarówno małe pojazdy – Kapena C50 CNG oraz C65 Urby (bazujące na Iveco Daily Natural Power), jak i duże autobusy z rodziny Citelis o długości 10,5, 12 oraz 18 metrów, wykorzystujące technologię zasilania metanem Fiat Power Trains z rodziny Natural Power. Kapena istotnie zaangażowała się we wdrożenie CNG dla Kętrzyna, udostępniając Komunalnikowi dwa autobusy na kilkutygodniowe testy.
Prezentacja Kapena (Tadeusz Czerniec) (PDF)
Iveco jest liderem europejskiego rynku CNG dla pojazdów użytkowych, więc w Polsce jest pierwszoplanowym aktorem w promocji tej technologii. Perspektywę tego paliwa z punktu widzenia marki Iveco przedstawił Jarosław Białecki, specjalista produktów CNG w grupie dealerskiej Uni-Truck, omawiając odpowiedź koncernu na wyzwania czekające segment pojazdów usług komunalnych – zaostrzające się normy emisji spalin i rosnące ceny paliw sprawiają, że gaz ziemny jest obecnie jedyną realną alternatywą dla silników Diesla. Wykorzystują to pojazdy użytkowe marki Iveco – dostawczy Daily oraz ciężarowe Eurocargo i Stralis. Iveco przekazało do firmy Komunalnik na kilkutygodniowe testy uniwersalny pojazd, który może pełnić rolę mini-śmieciarki lub hakowca, zbudowany na bazie modelu Daily Natural Power z fabryczną instalacją zasilania sprężonym metanem.
Prezentacja Iveco (Uni-Truck) (PDF)
Ostatnią prezentacją było omówienie oferty pojazdów dostawczych marki Mercedes-Benz z fabryczną instalacją zasilania gazem ziemnym. Mercedes Sprinter NGT jest obecnie jednym z najpopularniejszych pojazdów użytkowych z fabryczną instalacją CNG w Europie. Potencjał tej konstrukcji z sukcesami wdraża w Polsce autoryzowany dealer MB-Poznań. Szef sprzedaży samochodów dostawczych w MB Poznań przedstawił w krótkiej prezentacji zalety Mercedesa Sprintera z fabryczną instalacją zasilania gazem ziemnym.
Warto wiedzieć
Testy pilotażowe, jak te przeprowadzone w Kętrzynie, to standardowa praktyka przy wdrażaniu nowej technologii napędu w komunikacji miejskiej – pozwalają samorządom porównać rzeczywiste zużycie paliwa, koszty eksploatacji i odbiór społeczny jeszcze przed podjęciem kosztownej decyzji inwestycyjnej o budowie stacji CNG i zakupie floty. Sprężarki o małej wydajności, używane tymczasowo bez magazynu buforowego, zwykle generują wyższe koszty jednostkowe sprężania niż docelowe stacje z buforem gazu, dlatego realne oszczędności po pełnym wdrożeniu są zazwyczaj wyższe niż te wykazane w testach. Model wdrożenia oparty na współpracy samorządu, dostawców pojazdów i firm technologicznych, zastosowany w Kętrzynie, był wzorowany na podobnych projektach realizowanych wcześniej w Czechach (np. w mieście Tabor) oraz w Gdyni.
6Podsumowanie i zainteresowanie innych miast
Na koniec relacji redakcja pogratulowała Marcinowi Bejnarowi, prezesowi Komunalnika Kętrzyn – dzięki jego zaangażowaniu w województwie warmińsko-mazurskim otworzyła się nowa perspektywa dla wdrożenia CNG do zasilania pojazdów. Wyrażono również nadzieję, że opisana forma testów stanowi precedens na polskim rynku i podobne przedsiębiorstwa będą mogły samodzielnie przekonać się do wdrażania CNG. Na pochwałę zasłużyło zaangażowanie dostawców technologii tankowania i pojazdów CNG – Kapeny, Iveco Uni-Truck oraz Mercedes-Benz Poznań. Zauważono też zainteresowanie tym rodzajem testów wśród innych przedsiębiorstw – na konferencję przybyli przedstawiciele PKS Gryfice, którzy specjalnie w celu wysłuchania referatów i obejrzenia rozwiązań w bazie Komunalnika Kętrzyn pokonali 500 kilometrów w jedną stronę. Zaproszenie do udziału w wydarzeniu wyszło również z inicjatywy Portalu cng.auto.pl podczas targów motoryzacyjnych Szczecin MotoShow, które odbyły się w dniach 14–15 kwietnia 2012 roku.
Źródło: cng.auto.pl
