W dniach 22 – 23 września na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie odbyła się konferencja poświęcona sprężonemu gazu ziemnemu (CNG) jako paliwa w transporcie. W jej trakcie miała miejsce wymiana informacji oraz doświadczeń na temat wykorzystania tego ekologicznego paliwa w Polsce, jak i na świecie. Naukowcy i praktycy rynku CNG w Polsce wspólnie przekonywali przedsiębiorstwa do inwestowania w to paliwo przyszłości polskiej motoryzacji.
Otwierający referat dr. inż. Jana Sasa – Stan aktualny i czynniki rozwoju CNG w Polsce
Tradycyjnie, po krótkim przywitaniu przybyłych gości przez Dziekana Wydziału Zarządzania AGH – prof. dr. hab. inż. Lecha Bukowskiego, swój referat wygłosił dr Jan Sas. Zawarł on w nim podstawowe informacje na temat aktualnego stanie rozwoju CNG w Polsce i na świecie. Wskazał podstawowe czynniki determinujące rozwój rynku i wyjaśnił, dlaczego wdrożenie CNG w krajach Europy Zachodniej oraz w Azji zostało zwieńczone sukcesem. Dalsza część referatu to ukazanie podstawowych przewag paliwa CNG nad innymi nośnikami energii w transporcie – benzyną, olejem napędowym i LPG. Pierwszorzędnym atutem jest mniejsza uciążliwość dla środowiska i otoczenia (ekologia). Idą za tym również mniejsze koszty eksploatacji pojazdów (ekonomia) oraz poprawa bezpieczeństwa (np. podczas wypadku pojazdu, bezpieczna logistyka paliwa do punktu tankowania infrastrukturą podziemną). W podsumowaniu, dr Sas wskazał na potrzebę lepszej koordynacji działań między podmiotami rynku CNG w Polsce, w tym utworzenie jednostki organizacyjnej skupionej na rozwoju rynku CNG.
>> Zobacz referat dr. Jana Sasa >> kliknij tutaj
Wystąpienie przedstawiciela Ministerstwa Gospodarki – dr. Adam Szurleja – Polityka państwa wobec paliwa CNG do pojazdów w Polsce na tle rozwiązań w innych krajach
Kolejnym wystąpieniem był referat dr. Adama Szurleja, przedstawiciela Departamentu Ropy i Gazu w Ministerstwie Gospodarki. Dotyczyło ono działań państwa wobec wdrożenia CNG w Polsce. W oczach Ministerstwa Gospodarki gaz ziemny w motoryzacji ma szansę zyskać zupełnie nowe oblicze – głównie dzięki oderwaniu parytetu cen gazu ziemnego od ropy naftowej w perspektywie rynku globalnego oraz odkryciu złóż gazu łupkowego w Polsce. Ministerstwo Gospodarki aktualnie współpracuje z innymi podmiotami na rzecz wdrożenia CNG w polskiej motoryzacji – zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Wewnętrznym przejawem współpracy jest uczestnictwo w Międzyresortowym Zespole ds. Wzrostu Konkurencyjności Przemysłu Motoryzacyjnego, gdzie wdrażanie CNG mocno akcentuje. Przykładami współpracy międzynarodowej jest m.in. Polsko-Czeskie Forum Gazownicze (ze znaczącym udziałem koncernu Viktovice-Milmet z Ostravy) oraz współpraca z Federacją Rosyjską w projekcie Blue Corridor.
>> Zobacz referat dr. Adama Szurleja >> kliknij tutaj
Doświadczenia z realizacji strategii CNG (S. Nestorowicz)
Swoje wystąpienie na konferencji wygłosił również Sławomir Nestorowicz. Na podstawie realizowanej strategii CNG , przedstawił on w nim obecną politykę przedsiębiorstwa wobec sprzedaży gazu ziemnego dla pojazdów w Polsce. Wyraził również nadzieję na lepszą współpracę we wdrażaniu CNG z koncernami motoryzacyjnymi oraz organizacjami wspierającymi rozwój rynku gazowego. Kolejnym elementem prezentacji było wskazanie dobrych przykładów wdrożenia CNG we flotach pojazdów, głównie w komunikacji miejskiej. Na zakończenie zostało przedstawione wdrożenie gazu ziemnego dla komunikacji miejskiej w Warszawie. Realizowane jest ono według nowego modelu współpracy – koordynacji działań operatora komunikacji miejskiej (MZA Warszawa), instytucji naukowo-badawczej (Politechnika Warszawska), producentów pojazdów oraz dostawcy paliwa gazowego.
>> Zobacz referat Sławomira Nestorowicza >> kliknij tutaj
CNG w komunikacji miejskiej (K. Gałkiewicz, PKM Gdynia)
Wzorowe rozwiązania CNG w autobusach miejskich przedstawił prezes PKM Gdynia – Kazimierz Gałkiewicz. Ten operator komunikacyjny od 4 lat z sukcesami wdraża pojazdy zasilane gazem ziemnym w Trójmiejskim transporcie. Z prowadzonych obserwacji wynika, że eksploatacja pojazdów zasilanych gazem ziemnym jest w skali roku tańsza o 35% w porównaniu z dieslowskimi odpowiednikami. Czynione w ten sposób oszczędności pozwalają na szybszą modernizację taboru, w tym zakupy nowych autobusów zasilanych CNG. Na wprowadzeniu metanu zyskali również pracownicy – zaoszczędzone pieniądze zostały przeznaczone na lepsze zaplecze socjalne i podwyżki. Dzięki temu PKM Gdynia już kilkukrotnie zdobywał laur najlepszego pracodawcy w województwie pomorskim.
>> Zobacz referat Kazimierza Gałkiewicza >> kliknij tutaj
Nowoczesne stacje tankowania CNG
Kolejną prezentacją było przedstawienie oferty budowy stacji tankowania CNG marki Galileo. Przedstawicielem tego argentyńskiego producenta w Polsce jest Górnośląski Zakład Obsługi Gazownictwa. Realizuje on w Polsce kompleksowo budowę oraz serwis stacji CNG w Polsce. W centrali przedsiębiorstwa w Zabrzu funkcjonuje również ogólnodostępna stacja CNG właśnie tej marki. Dodatkowo Zabrze posiada flotę 35 pojazdów zasilanych CNG – VW Caddy EcoFuel.
>> Zobacz referat Krzysztofa Markiewicza >> kliknij tutaj
IVECO CNG – sprawdzone rozwiązania
Pierwsza prezentacja producenta pojazdów zasilanych sprężonym gazem ziemnym została wygłoszona przez przedstawiciela IVECO w Polsce. Po krótkim wprowadzeniu przedstawiającym historię firmy IVECO, zostało zamieszczone przedstawienie atutów CNG w transporcie miejskim w porównaniu do innych paliw. Szczególny nacisk położono na zalety wynikające z ekologii takiego rozwiązania. Następnie, wynikające z tego również korzyści ekonomiczne, gdzie właściciele pojazdów zasilanych CNG, z łatwością spełniających normy emisji EURO VI i EEV, ponoszą mniejsze opłaty za korzystanie z dróg. Prelegent posiadając kilkuletnie doświadczenie we wdrażaniu pojazdów CNG zwrócił również uwagę na bariery rozwoju rynku – przede wszystkim na szkodliwe i niepotrzebne przepisy regulujące zasady tankowania CNG i rewizje zbiorników gazu ziemnego w pojazdach. Prezentację zakończyło przedstawienie gamy pojazdów na CNG oferowanych przez Iveco: pojazdu dostawczego IVECO EcoDaily Natural Power, małej ciężarówki IVECO Eurocargo CNG, dużej ciężarówki Stralis CNG oraz gamy autobusów miejskich na bazie Irisbus Citelis CNG. Dodatkowo, przed budynkiem zostały wystawione dwa pojazdy: IVECO Daily Natural Power oraz IVECO Eurocargo CNG.
MAN CNG – Oferta autobusów na gaz ziemny (K. Gawroński, MAN)
Kolejną prezentacją producentów pojazdów wykonanał przedstawiciel firmy MAN w Polsce – Pan Krzysztof Gawroński. Skupił się on w niej na autobusach komunikacji miejskiej z fabryczną instalacją CNG. Zostały przedstawione różne wersje pojazdów dla przewozu osób oraz jednostki napędowe zasilane metanem.
>> Zobacz referat Kazimierza Gawrońskiego >> kliknij tutaj
FIAT – Oferta samochodów osobowych z fabryczną instalacją CNG (J. Dąbrowski, FIAT AUTO POLAND)
Prezentacja zamykająca przedstawienie oferty pojazdów należała do FIATa, reprezentowanego przez Pana Jarosława Dąbrowskiego. Ten koncern motoryzacyjny jest obecnie największym producentem samochodów osobowych z fabryczną instalacją CNG w Europie. Posiada najbardziej rozbudowaną gamę pojazdów oraz dostawczych na metan. Prelegent w swojej prezentacji skupił się na przedstawieniu gamy pojazdów dostawczych – przede wszystkim modeli Fiorino, Doblo i Ducato.
>> Zobacz referat Jarosława Dąbrowskigo >> kliknij tutaj
IMW Industries Ltd. – Projektowanie i Produkcja Stacji CNG. Marketing & Sprzedaż (M. Pawlak, IMW)
Kolejną prezentację na temat infrastruktury do tankowania CNG wykonał Marian Pawlak, przedstawiciel IMW w Polsce. Jest to kanadyjska firma wytwarzająca kompresory CNG w unikatowej technologii bezolejowej. Obecnie tego typu sprężarki gazu ziemnego montowane są głównie w państwach Ameryki Północnej. W Europie występują w ograniczonym zakresie, kilka z nich zamontowano w Czeskiej Republice.
>> Zobacz referat Mariana Pawlaka >> kliknij tutaj
Dyskusja panelowa: „Co zrobić aby zdynamizować rozwój rynku CNG w Polsce”
(A.Schoeneich, K. Gałkiewicz, B. Kamiński, J. Sas)
Elementem zamykającym I dzień konferencji była dyskusja panelowa z udziałem specjalistów rynku CNG w Polsce. Oprócz występujących wcześniej prelegentów – dr. Jana Sasa (Akademia Górniczo-Hutnicza) oraz Kazimierza Gałkiewicza (PKM Gdynia), wzięli w niej udział Andrzej Schoeneich (Izba Gospodarcza Gazownictwa), Bartłomiej Kamiński (Portal cng.auto.pl). Uczestnicy dyskusji przede wszystkim wskazywali na potrzebę większego zaangażowania w promowanie CNG ze strony państwa.
Bartłomiej Kamiński zwrócił uwagę na potrzebę lepszego udostępnienia stacji CNG, głównie poprzez dostosowanie godzin otwarcia stacji dla użytkowników indywidualnych. Wskazał również najważniejsze ograniczenie rozwoju rynku, jakim jest zakaz samodzielnego tankowania pojazdów oraz zbyt częste i kosztowne badanie zbiorników CNG w pojazdach (o kontrowersyjnych zapisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury regulujących poruszone kwestie można przeczytać tutaj).
Wskazał tu na rozwiązania stosowane w państwach Europy Zachodniej, gdzie urzędnicy samorządowi są entuzjastycznie nastawieni do wdrażania flot CNG, głównie w komunikacji miejskiej i usługach komunalnych. Dzięki temu lokalne społeczności odnoszą tutaj wyraźne korzyści – cieszą się bardziej ekologicznymi pojazdami, które dodatkowo emitują mniej hałasu. Dyskusję panelową zamknął dr Jan Sas, który wskazał na pilną potrzebę dostosowania polskich standardów do zastosowania CNG w transporcie. Polska nie może znajdować się w próżni pomiędzy państwami, które na coraz szerszą skalę wdrażają zasilanie sprężonym metanem.
Drugi dzień konferencji
Wystawa technologii CNG
Drugi dzień konferencji otworzyła wystawa technologii CNG. Swoje wyroby prezentowały firmy związane z rynkiem CNG w Polsce. Na wystawia znalazło się m.in. stanowisko Górnośląskiego Zakładu Obsługi Gazownictwa. Przedsiębiorstwo zachwalało oferowane produkty marki Galileo, jednocześnie pokazując udane wdrożenia w Polsce. Na wystawie pojawiło się również wspólne stanowisko Portalu cng.auto.pl oraz Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA. Przedstawiciele Stowarzyszenia pokazywali technologię i produkty obecnie dostępne na rynku. Znalazły tu swoje miejsce zbiorniki CNG przeznaczone do pojazdów – marki STAKO (lekki zbiornik kompozytowy) oraz marki Vitkovice-Milmet (atrakcyjny cenowo zbiornik stalowy).
Standardy techniczne dotyczące stacji i urządzeń tankowania CNG – komunikat o pracach zespołu standaryzacyjnego (J. Sas AGH)
Prezentacją otwierającą drugi dzień konferencji był komunikat wygłoszony przez dr. Jana Sasa. Dotyczył on prac zespołu standaryzacyjnego dla stacji i urządzeń tankowania CNG w Polsce. Okazuje się bowiem, że z prawnego punktu widzenia w dalszym ciągu nie ma odpowiednich regulacji pozwalających na efektywne i rozsądne cenowo wznoszenie infrastruktury tankowania CNG. W skład zespołu wchodzą osoby ze środowiska akademickiego oraz uznani praktycy technologii CNG w Polsce. Już niebawem opublikujemy na temat prac zespołu bardziej rozbudowaną informację.
Doświadczenia MPK Rzeszów w eksploatacji autobusów CNG (M. Filip, MPK Rzeszów)
Kolejna prezentacja należała do Pana Marka Filipa, dyrektora technicznego w MPK Rzeszów – największego operatora floty CNG w Polsce. Ten rzeszowski przewoźnik w swoim taborze posiada obecnie 40 autobusów zasilanych gazem ziemnym. Dysponuje również dużym doświadczeniem zebranym na przestrzeni kilku ostatnich lat. Są to autobusy zarówno po konwersji (marki Jelcz), jak i z fabryczną instalacją zasilania metanem (Solaris). Dyrektor Filip w swojej prezentacji wskazał głównie na korzyści ekologiczne, jakie odniosło miasto – mniejszą emisję zanieczyszczeń oraz niższy poziom hałasu. Dodatkowym atutem CNG w rzeszowskiej komunikacji są mniejsze wydatki na paliwo. Jednak w prezentacji zauważono, że ze względu na nie do końca przemyślaną politykę cenową PGNiG SA, jeżdżenie na CNG było opłacalne. Znalazło się również nawiązanie do zmian regulacji prawnych dotyczących przeglądów zbiorników oraz tankowania pojazdów – zdecydowanie oceniono je jako negatywne. Prezentację zamknęły plany inwestycyjne na następne lata. Obecnie na 180 autobusów znajdujących się w taborze przewoźnika, 40 jest zasilanych CNG. Docelowym progiem jest 50% floty do 2014 roku. Ponoć następne zakupy pojazdów CNG mają nastąpić już w przyszłym roku.
>> Zobacz referat Marka Filipa >> kliknij tutaj
Trendy rozwojowe w napędach gazowych
Konferencję zamknęły dwie prezentacje przedstawiające analizy rozwojowe rynku CNG. Pierwsza z nich została poświęcona perspektywom rozwoju rynku pojazdów oraz technologii tankowania. Wskazywał on na dobre praktyki we wdrażaniu CNG w Niemczech (pojazdy reprezentacyjne, pojazdy komunalne) oraz w Hiszpanii (floty autobusów). Dla państw inwestujących w tego typu pojazdy podstawowym wyznacznikiem są korzyści ekologiczne oraz wizerunkowe. Decydującym aspektem przy zakupie floty CNG jest osiągnięcie tego typu korzyści w rozsądnych ramach cenowych. Szansą na szybszy rozwój rynku CNG mogą okazać się nowe rozwiązania w zakresie tankowania paliwa. Taką możliwość dają przydomowe kompresory CNG, pozwalające na tankowanie floty małych pojazdów (więcej informacji na temat przydomowych sprężarek CNG
Biometan jako paliwo w środkach transportu – projekt „Biomaster” (dr inż. R. Pomykała, AGH)
Konferencję zakończyła prezentacja wygłoszona przez dr. Radosława Pomykałę, pracownika naukowego Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Dotyczyła ona perspektyw dalszego rozwoju rynku CNG w oparciu o wykorzystanie biometanu do zasilania pojazdów w Polsce. Dr Pomykała reprezentuje projekt Biomaster, finansowany z funduszy Unii Europejskiej. Ma on na celu umożliwienie wdrożenia na szeroką skalę najbardziej ekologicznego i odnawialnego paliwa na rynku – bioCNG. Projekt będzie realizowany w latach 2011 – 2014, a jego efektem ma być m.in. stworzenie odpowiedniego otoczenia prawnego dla biometanu w transporcie oraz uruchomienie pierwszych punktów tankowania bioCNG w Polsce.
>> Zobacz referat dr. Radosława Pomykały >> kliknij tutaj
Wystawa pojazdów CNG
Konferencji towarzyszyła bogata wystawa pojazdów z fabryczną instalacją CNG, którą koordynował Portal cng.auto.pl. Udało nam się zgromadzić szereg wartych uwagi konstrukcji, które są w stanie spełnić najróżniejsze oczekiwania użytkowników.
Największą uwagę przyciągnęły dwa samochody osobowe marki Volkswagen – VW Caddy Maxi EcoFuel oraz VW Passat 1.4 TSI EcoFuel. Przedstawiciele Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA z zainteresowaniem obejrzeli oba pojazdy i poważanie zastanawiali się nad ich wdrożeniem do własnej floty. Pokazano również używane konstrukcje – Opla Combo 1.6 CNG oraz pojazd po konwersji – Peugeota 306.
Największą niespodziankę przygotowało IVECO. Oprócz dobrze znanego modelu Daily Natural Power, dokonało polskiej premiery małej ciężarówki zasilanej wyłącznie gazem ziemnym – IVECO Eurocargo CNG. Pojazd w prezentowanej wersji był przystosowany do przewozu kontenerów na odpady – posiadał zabudowę typu hakowiec.
Również firma Mercedes-Benz pokazała swój pojazd użytkowy z fabryczną instalacją CNG – dostawczego Sprintera sygnowanego jako NGT (Natural Gas Technology).
Podsumowanie
Konferencja CNG na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie to jedno z najważniejszych wydarzeń rynkowych w Polsce. Już kolejny raz zgromadziła kluczowych graczy oraz wskazała nowe kierunki rozwoju rynku. Przyglądając się wystawianym pojazdom oraz zgromadzonym prelegentom można było odnieść wrażenie, że rynek CNG powoli wychodzi z etapu tworzenia infrastruktury tankowania w powiązaniu o autobusy na gaz ziemny, a zmierza do zapewniania potrzeb miasta – usługom przewozu osób i towarów, usługom komunalnym i zwykłym użytkownikom, którzy pokonują znaczne dystanse w obszarach zabudowanych. Cieszy również zwiększające się zainteresowanie wykorzystaniem biometanu w transporcie. Jesteśmy pełni nadziej, że projekt Biomaster realizowany przez AGH przyniesie w tej materii wyraźny postęp i już w 2014 roku będziemy mogli tankować pojazdy na sieci ogólnodostępnych stacji bioCNG.
