W skrócie
CNG to bardziej wydajne niż LPG i czystsze od niego paliwo, wydobywane w dużej mierze w Polsce, które mimo licznych zalet wciąż pozostaje niszowe. W kraju sprężony gaz ziemny sprzedawano zaledwie na 33 stacjach, a jego udział w rynku paliw gazowych wynosił tylko 0,007%. Eksperci wskazują na barierę infrastruktury oraz decyzje systemowe jako główne przeszkody w rozwoju tego paliwa.
Liczba stacji CNG
33 stacjew całej Polsce
Udział CNG
0,007%całości sprzedawanego gazu w Polsce
Kraków — flota CNG
5 autobusów Jelcz+ 18 pojazdów Gazownictwa Krakowskiego
Cena CNG
ok. 2,60 zł/litrparytet 55% ceny hurtowej ON PKN Orlen
1Niszowe, choć obiecujące paliwo
CNG to w istocie zwykły gaz ziemny — sprężony i pozbawiony wody. Stanowiłby niemal idealną alternatywę dla paliw płynnych. Niestety, jak wynika z materiałów Izby Gospodarczej Gazownictwa, aktualnie jest prawie zapomniany. W Polsce sprężony gaz ziemny sprzedawano wówczas tylko na 33 stacjach, a jego udział wynosił zaledwie 0,007% całości sprzedawanego w kraju gazu.
Głównym argumentem zniechęcającym do montażu instalacji CNG jest brak infrastruktury, tuż obok kosztów samej instalacji. Aby samochód mógł jeździć na gaz ziemny, trzeba zapłacić o około 20–30% pozornie więcej niż przy montażu instalacji LPG. Trzeba jednak pamiętać, że pozory mylą — u kierowców pokonujących duże przebiegi koszt instalacji zwraca się szybciej niż w przypadku LPG. Właśnie z powodu tych oszczędności instalacje sprężonego gazu ziemnego montuje się chętnie w komunikacji miejskiej.
W Krakowie projekt pilotażowy wprowadzający zastosowanie sprężonego gazu ziemnego do napędu autobusów miejskich rozpoczął się w roku 2007. W ramach projektu jeździ 5 autobusów marki Jelcz. Dodatkowo Gazownictwo Krakowskie użytkuje 18 pojazdów zasilanych CNG — samochodów osobowych i dostawczych.— Jan Machowski, kierownik biura prasowego Urzędu Miasta Kraków
W czasie pilotażowego okresu zaobserwowano nikłe oddziaływanie produktów spalania gazu na środowisko. Emisje CO, CH4, NOx i PM są kilkudziesięciokrotnie niższe od dopuszczonych normami Euro 4 i Euro 5. Autobusy obniżyły też odczuwalny hałas silnika o 40%.— Jan Machowski, Urząd Miasta Kraków
2Wyższa wydajność energetyczna niż LPG
A co najważniejsze dla polskiego kierowcy — cena. CNG jest gazem znacznie bardziej wydajnym, a jego wartość energetyczna jest wyższa od popularnego LPG o około 15–20%, natomiast liczba oktanowa waha się od 110 do 120.
Decydując się na zakup auta napędzanego CNG, warto kierować się rozsądkiem i wybrać wersję z instalacją montowaną fabrycznie. Samowolne przystosowywanie pojazdu do spalania sprężonego gazu ziemnego skraca żywotność silnika. Przykładowo w Fiatach Panda, produkowanych w Tychach i napędzanych CNG fabrycznie, konstrukcja zapewniała wydajniejszą i dłuższą pracę silnika, a spalanie wahało się od 4,7 do 7 m³ gazu na każde przejechane 100 km.
3Bariery infrastrukturalne i systemowe
Obok problemów infrastrukturalnych, które przeszkadzają w ekspansji tego paliwa, istnieją też bariery systemowe.
Problem z infrastrukturą i kosztami związanymi z inwestycjami można bardzo łatwo rozwiązać. Prostym i najlepszym rozwiązaniem jest przesunięcie rządowych środków związanych z ochroną środowiska na pokrycie różnic pomiędzy kosztem zakupu pojazdów napędzanych CNG a dieslem. Drugim, chyba najważniejszym sposobem na rozwinięcie tego biznesu, jest nieprzeszkadzanie. Niedawno Minister Infrastruktury Cezary Grabarczyk nakazał rzecz kuriozalną — zakazał samodzielnego tankowania gazu CNG. Jeśli spełnimy te dwa warunki, wzorem Niemiec będzie można zaobserwować dynamiczny wzrost liczby użytkowników sprężonego gazu ziemnego.— Sławomir Nestorowicz, Izba Gospodarcza Gazownictwa
Dla zachowania opłacalności projektu CNG niezbędne jest zmniejszenie parytetu cenowego do 45%, czyli cena 1 m³ gazu powinna wynosić maksymalnie 45% ceny 1 litra oleju napędowego — mówi Jan Machowski z krakowskiego magistratu, podsumowując lokalny projekt.
Aktualnie cena CNG jest związana parytetem z olejem napędowym i wynosi 55% hurtowej ceny ON publikowanej na stronie PKN Orlen SA, a za każdy litr trzeba zapłacić około 2,60 zł. Cena ta może się dodatkowo obniżyć w przyszłości, gdy wykorzystywany będzie gaz z pokładów łupkowych.
Warto wiedzieć
CNG (Compressed Natural Gas) różni się od LPG (Liquefied Petroleum Gas) już na poziomie chemicznym — CNG to głównie metan sprężony do ok. 200 barów, a LPG to mieszanka propanu i butanu w postaci ciekłej pod niższym ciśnieniem. Metan ma wyższą liczbę oktanową (110–120 wobec ok. 105–110 dla LPG) i wyższą wartość energetyczną, co przekłada się na lepszą trwałość silnika przy fabrycznym dostosowaniu jednostki napędowej. Instalacje CNG są droższe od LPG głównie ze względu na wytrzymałe, certyfikowane zbiorniki ciśnieniowe oraz mniej rozwiniętą sieć stacji tankowania.



