W skrócie
Szwedzki model przerobu odpadów biologicznych na biogaz to pewny i dochodowy biznes — przekonywali przedstawiciele tego sektora na konferencji w Warszawie, zorganizowanej m.in. przez ambasadę Szwecji i ministerstwo gospodarki. W Szwecji działa 18 dużych przemysłowych biogazowni, 37 instalacji uszlachetniania gazu i 7 punktów wtłaczania biometanu do sieci gazowej, a wytworzone paliwo napędza samochody, autobusy, a nawet pociągi.
Instalacje w Szwecji
18 + 37 + 7duże biogazownie / instalacje uszlachetniania gazu / punkty wtłaczania biometanu do sieci
Biogazownia w Linköping
100 tys. ton/rokprzetwarzanych odpadów, 16 mln m sześc. gazu do napędu pojazdów rocznie
Efekt ekologiczny
-18 tys. ton CO2/rokoszczędność ok. 10 mln litrów paliw płynnych rocznie
Elektrociepłownia w Helsingborgu
10 MWzbudowana 25 lat wcześniej, koszt ok. 10 mln euro, zysk ok. 0,5 mln euro rocznie
1Zintegrowana gospodarka odpadami na przykładzie Linköping
Model zintegrowanej gospodarki odpadami przedstawił radca ambasady Szwecji w Polsce Gunnar Haglund, opisując przykład miasta Linköping i jego okolic. W pobliżu dawnego składowiska odpadów zbudowano tam oczyszczalnię ścieków, elektrociepłownię, spalarnię i dużą biogazownię. Trafiają do niej selektywnie zbierane w całej okolicy odpady organiczne — zarówno z gospodarstw domowych, jak i od rolników z okolicznych gmin. Instalacja oprócz gazu produkuje nawóz, który jest sprzedawany rolnikom i trafia na pola uprawne; jak podkreślił Haglund, jest on tańszy od nawozów sztucznych.
W Linköping na paliwie z dodatkiem biogazu jeździ 6 proc. pojazdów oraz lokalne pociągi zasilane CNG. Zgodnie ze szwedzkimi normami biogaz jest mieszany z gazem ziemnym w proporcji 60 do 40, i dopiero taka mieszanka trafia do zbiorników pojazdów.
2Dochodowy interes dzięki długoterminowym kontraktom
Biogazownia w Linköping przetwarza rocznie 100 tys. ton odpadów, produkując 16 mln m sześc. gazu do napędu pojazdów. Daje to oszczędność rzędu 10 mln litrów paliw płynnych rocznie i zmniejsza roczną emisję CO2 o ok. 18 tys. ton. Gaz trafia rurociągami do 12 publicznych stacji paliw oraz 3 stacji przeznaczonych wyłącznie dla autobusów miejskich — mówił dyrektor w firmie Swedish Biogas International Sven-Göran Sjöholm.
Sjöholm podkreślił, że jest to dochodowy interes dzięki długoterminowym kontraktom z dostawcami odpadów oraz odbiorcami gazu i bionawozu. Duże szwedzkie biogazownie zużywają przede wszystkim odpady z produkcji rolniczej i spożywczej — gnojowicę, resztki z ubojni, odpady z gorzelni, siano i ziarno niskiej jakości. W przyszłości technologia ma umożliwić przerabianie także innych odpadów, jak resztki po produkcji papieru, kukurydza czy algi morskie.
W ten sposób rozwiązujemy problem odpadów, uzyskujemy energię i dochód z jej sprzedaży.— Gunnar Haglund, radca ambasady Szwecji
3Przykład Helsingborga — 25 lat doświadczeń
Cykl przeróbki odpadów w mieście Helsingborg przedstawił były szef miejscowego komunalnego zakładu gospodarki odpadami Dag Lewis-Jonsson. Podkreślił, że 25 lat wcześniej powstała tam jedna z pierwszych opalanych biogazem elektrociepłowni o mocy 10 MW. Zakład jest w 100 proc. własnością komunalną — jego budowa i rozbudowa kosztowały ok. 10 mln euro, a obecnie przynosi gminie zyski rzędu 0,5 mln euro rocznie.
Wszystkie odpady komunalne są segregowane na poziomie gospodarstw domowych na cztery kategorie. Roczny koszt ich wywozu dla domu jednorodzinnego wynosi ok. 200 euro.
Warto wiedzieć
Biogaz powstaje w procesie fermentacji beztlenowej odpadów organicznych — komunalnych, rolniczych i przemysłowych — w specjalnych zbiornikach zwanych fermentorami. Surowy biogaz zawiera głównie metan i dwutlenek węgla; po jego oczyszczeniu (usunięciu CO2 i zanieczyszczeń) do parametrów gazu ziemnego powstaje biometan, który można tankować do pojazdów na CNG dokładnie tak samo jak gaz ziemny, wtłaczać do sieci gazowniczej lub wykorzystywać do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Produkcja biogazu ma dodatkową zaletę — pozostałość poprocesowa (poferment) jest wartościowym nawozem naturalnym, co zamyka obieg odpadów organicznych w gospodarce.
