English (United Kingdom)
RSS cng.auto.pl

System CNG w Polsce i w Indiach

Barbara Kluza, 22.06.2008

Polska

Według informacji zawartych w artykule A. Szurleja „Argumenty przemawiają  za...”, Profesjonalne Gazownictwo 2008 założenia Dyrektoriatu Generalnego Energii i Transportu UE stanowią, że nastąpi szybki rozwój rynku CNG i innych alternatywnych paliw. Polski rynek CNG  zdaniem wielu ekspertów uważa się za wciąż rozwijający się lub słabo rozwinięty. Liczba pojazdów na CNG użytkowanych w Polsce wynosi 2 tysiące, liczba stacji 30. Największa ilość stacji  - 11 sztuk - znajduje się na terenie Karpackiej Spółki Gazownictwa. Zakłada się, że do 2014r. powstanie 20 nowych stacji w okolicach Szczecina, Olsztyna, Poznania, Łodzi, Warszawy, Kielc, Częstochowy, Wałbrzycha, Gliwic, Katowic, Sosnowca, Cieszyna, Zakopanego i Nowego Sącza. Dla swobodnego poruszania się po kraju należy wybudować lub rozbudować już istniejące stacje. W Polsce podobnie jak w innych krajach mamy dwa rodzaje pojazdów. Pojazdy z wbudowaną instalacją fabrycznie oraz z przerobioną instalacją przez użytkownika. Firmy samochodowe, które produkują samochody lub autobusy to Fiat (model Panda), Opel, Solaris (Urbino), Jelcz. Do Polski importuje się też ciągniki rolnicze z instalacją CNG. Instalację fabryczną najczęściej posiadają miejskie przedsiębiorstwa komunikacyjne, korporacje taksówkowe i prywatne linie autobusowe. Instalację posiadają również licencjonowane przewozy krajowe i międzynarodowe.

Według PGNiG w 2007 roku wielkość sprzedaży gazu ziemnego przeznaczonego do napędu pojazdów silnikowych wyniosła 7450m3.

Według dr inż. Adama Szurleja z AGH Wydz. Paliw i Energii udział sprzedaży CNG za 2007 rok w całkowitym krajowym zużyciu gazu ziemnego wyniósł ok. 0,05%.

Cena CNG kształtuje się następująco: oprócz kosztów produkcji dystrybucji wlicza się opłatę

paliwową i VAT. Do 2013r. CNG traktowane jest preferencyjnie i nie podlega opodatkowaniu akcyzą.

System CNG popularyzowany jest przez PGNiG SA, które finansuje montaż  instalacji  - kwota refundacji 1,500 zł.

Warto dodać, iż decyzją prezesa URE w 2008r. nie ma obowiązku przedkładania taryfy do zatwierdzania  w zakresie CNG.

Od dnia 1 maja 2008r. na wszystkich stacjach w Polsce został  wprowadzony nowy cennik. Obecnie cena za 1m3 na wszystkich stacjach wynosi 1,72 zł netto - 2,10 brutto.

 

Indie

Według Green Car Congress „Indie to 3 największy globalny rynek gazu naturalnego po Chinach i USA”.

Indie posiadają bardzo wiele ambitnych projektów CNG i są jednym ze światowych liderów, jeśli chodzi o zastosowanie CNG. Po odzyskaniu niepodległości przez Indie i w związku z dużym rozwojem społeczno-gospodarczym kraju główne miasta musiały sobie poradzić z problemem zanieczyszczenia powietrza. Pierwsze zainicjowane projekty pilotażowe przez Gail (I) Limited dotyczące zmian instalacji w transporcie publicznym powstały w 1992 roku w 3 miastach: Delhi, Bombaju i Baroda. Gail (I) Limited współpracuje z Centralną Radą ds. Kontroli Zanieczyszczeń (Central Pollution Control Board). Gail (I) Limited jest pionierską firmą w Indiach od miejskich projektów dystrybucji gazu. Gail (I) Limited działa m.in. poprzez tworzenie spółek joint venture, które zaopatrywały w CNG gospodarstwa domowe, komercyjnych użytkowników i sektor transportowy. W ciągu 10 lat firma rozszerzyła swą działalność biznesową CNG z 1 spółki do 8 w Indiach i 4 zagranicą. W 1998r. w Delhi w związku z zanieczyszczeniami powietrza powstał projekt konwersji całej miejskiej floty, w tym także autobusów, taksówek i auto-ryksz na CNG. W 2002r. roku zakończono konwersję 9 tys. miejskich auto

busów. Obecnie Gail (I) Limited jest zaangażowane w 2 projekty CNG poprzez Joint Venture.: Mahanagar  Gas Limited (MGL) w Bombaju i Indraprastha Gas Limited (IGL) w Delhi. Infrastruktura CNG została rozwinięta przez spółkę Gujarat Gas, Co. w miastach Surat i Ankleshwar. Gail (I) Limited prowadzi również konsultacje dla Petobangla na projekty dystrybucyjne CNG w Bangladeszu i Azji Zachodniej. Inne miasta stopniowo włączają się w różnego rodzaju projekty.

Od 2003 roku miasto Bombaj przyjęło rozwiązanie, iż wszystkie ciężarowe pojazdy używane powyżej 8 roku życia muszą zostać przerobione na system CNG lub nie zostaną dopuszczone do ruchu. Poszczególne miasta przyjmują indywidualne rozwiązania. Np. Indore planuje w 2009 rok obligatoryjne wymiany auto-ryksz starszych niż 10 lat na nowe pojazdy z instalacją CNG. Wzorem amerykańskiej poczty również poczta indyjska zdecydowała się na zastosowanie gazu ziemnego we wszystkich swoich pojazdach. System promowany jest poprzez zachęty podatkowe i celne, a także regulacje administracyjne zachęcające pewne grupy użytkowników do konwersji pojazdów na gaz ziemny. Ponadto firmy zajmujące się dystrybucją gazu posiadają zawansowane strategie marketingowe. CNG jest również reklamowane na pojazdach transportu miejskiego oraz przez użytkowników prywatnych i auto – ryksze.

Według International Association for Natural Gas Vehicles Indie planują rozwój CNG w 230 miastach.  W tym celu do 2012 roku sieć rurociągów zostanie rozwinięta z ok. 6,500 km do 12,000 km i obejmie 15 stanów. Według danych szacunkowych obecnie istnieje ok. 400 stacji CNG oraz 350-400 tys. samochodów zaopatrzonych w instalację CNG. W tym ponad 50,000 autobusów komunikacji miejskiej. Najwięcej posiadają Delhi i Bombaj. Dla przykładu Delhi posiada 8000 autobusów.

Według Automotive Business Review rząd indyjski planuje zainwestować 8 milionów na budowę stacji CNG przy autostradach. Dlatego rynek samochodowy CNG będzie nakierowany na produkcję samochodów z instalacją samochodów. Pierwsze samochody z alternatywna instalacją na indyjskim rynku to: Maruti Udyog, Tata, Suzuki, Ford India i Hyundai.  W perspektywie długoterminowej, przewidywany jest przyrost samochodów zaopatrzonych w instalację CNG, co będzie związane ze światowym wzrostem cen ropy.

 

Wykres 1. Sieć CNG w Indiach

image

 

Wykres 2. Istniejąca i planowana infrastruktura CNG w największych miastach

image

 

 

Rząd w Delhi wprowadził w życie jeden z największych programów CNG w Indiach. Aby program był efektywny kosztowo rząd wprowadził  instrumenty fiskalne związane z paliwem CNG i z przerabianiem samochodów. Instrumenty fiskalne zostały wprowadzone na początku programu w okresie 2000-2001 zgodnie z Dyrektywą Sądu Najwyższego z 28 lipca 1998 roku m.in. paliwo CNG zostało wyłączone z podatku obrotowego. To pomogło uatrakcyjnić CNG wobec Diesla używanego w autobusach komunikacji publicznej oraz benzyny używanej przez auto-ryksze. W 2008 roku cena CNG spadła o 2 procent na skutek zmian w podatku akcyzowym. Obecna cena CNG wynosi Rs 18,9 za kg; obecna cena Diesla wynosi Rs 32.

Jest ważne aby utrzymywać te różnice w cenach w celu promowania czystego/ekologicznego paliwa. Ta różnica w cenach CNG i Diesla stanowi również silną zachętę dla prywatnych posiadaczy samochodów. Szacuje się, że od 3 do 4 tysięcy samochodów jest co miesiąc przerabiane na CNG w stolicy Indii Delhi.

 

Dotowany kredyt na przeróbkę auto-ryksz i taksówek

Dyrektywa Sądu Najwyższego z 28 lipca 1998 roku nakazała zachęty fiskalne dla auto-rykszy i taksówek. Beneficjentom udzielono dotowanej pożyczki oprocentowanej w wysokości 4 procent. Nie było natomiast zapisów dotyczących zachęt fiskalnych dla właścicieli autobusów za wyjątkiem późniejszej decyzji zaoferowania dotowanego kredytu dla właścicieli z niższych warstw społecznych finansowanego z funduszu stworzonego na bazie opłat pobieranych od właścicieli autobusów z silnikiem Diesla od kwietnia 2002. Z tego rozwiązania skorzystało tylko 80 właścicieli autobusów. W przypadku zachęt dla właścicieli taksówek i auto-ryksz nie mogły być one w pełni wykorzystane ponieważ właściciele tych pojazdów nie spełniali kryteriów kwalifikujących ich do uzyskania tej pożyczki. W rezultacie między 5 a 6 tysięcy osób skorzystało z tej pożyczki.

Rynek był  zdominowany przez pośredników, którzy ułatwiali zakupy. Najważniejszą  zachętą z ich punktu widzenia była duża różnica pomiędzy cenami benzyny a CNG. To ułatwiało ich klientom odzyskiwanie wcześniej poniesionych kosztów.

 

Bangalore ekologiczny podatek tzw. green tax

Bangalore, wprowadziło pierwsze podatek ekologiczny na starsze pojazdy; nastąpiło to 1 kwietnia 2002. Opodatkowanie jest różne dla pojazdów transportowych i pojazdów prywatnych. Pojazdy transportowe, które są starsze niż 7 lat, są opodatkowywane podatkiem ekologicznym w wysokości Rs200 w momencie corocznego odnawiania zezwoleń na pojazd.

Pojazdy dwukołowe oraz samochody, które sa starsze niż 15 lat są opodatkowane jednorazowo stawką odpowiednio Rs 250 i 500 z chwilą odnowienia ich rejestracji po 15 latach od zakupu i pierwszej rejestracji.

 

Tamil Nadu - podatek ekologiczny od starych samochodów

Stan Tamil Nadu również wprowadził podatek ekologiczny na wzór rozwiązania z Bangalore. Został on wprowadzony w sierpniu 2003 roku. Pojazdy transportowe w tym auto-ryksze i inne pojazdy komercyjne, które ukończyły 7 lat od daty ich rejestracji muszą zapłacić odpowiednio Rs 200 i 500 rocznie podatku ekologicznego. Pojazdy osobiste, samochody i dwukołowe, które przekroczyły wiek 15 lat muszą zapłacić odpowiednio Rs 500 i 1000 podatku rocznie przez okres 5 lat.

Zgodnie raportem z miasta Chennai, przekazanym do The European Petrochemical Association w maju 2008 ponad Rs150 mln przychodów rocznie może być uzyskiwane z podatku ekologicznego.

 

Hyderabad - zwolnienie z podatku od samochodów, pojazdów napędzanych CNG

W celu promowania alternatywnych paliw i technologii stan Andra Pradesz wprowadził zwolnienie z podatku od samochodów na okres 5 lat od rejestracji pojazdów używających CNG. Ze względu na to że większość środków została wprowadzona niedawno trudno jeszcze ocenić wpływ tych rozwiązań podatkowych. Wdrożenie tych rozwiązań powinno być odpowiednio nagłośnione, tak aby potencjalnie zainteresowane grupy były tego świadome i aby zachęcić je do skorzystania z nich.

 

Kolkata (Kalkuta) - zwiększenie podatku od samochodów

Rząd zachodniego Bengalu ogłosił jednorazową podwyżkę podatku przy rejestracji samochodu, który wynosi od Rs 2000 do 8000 w zależności od pojemności silnika. Nowe stawki dotyczą rejestracji samochodów, autobusów i pojazdów na baterie. Jednorazowy zmieniony podatek jest ważny przez 5 lat, po których właściciel pojazdu będzie płacił podatek według starych stawek. Dla tych którzy płacą 5-cio letni podatek drogowy od starych samochodów nie będzie zmian. Specjalny podatek dla pojazdów z klimatyzacją pozostanie niezmieniony, ale została wprowadzona nowa kategoria dla silników o pojemności powyżej 2,5 litra.

 

Surat - dedykowany fundusz transportu miejskiego

Surat jest pierwszym miastem w Indiach, które utworzyło dedykowany miejski fundusz transportowy. Miasto nie miało żadnego systemu transportu publicznego. To doprowadziło do olbrzymiego wzrostu w liczbie i wykorzystaniu prywatnych pojazdów. Liczba pojazdów wzrosła w mieście z 400 tys. w 1994 roku do 1,3 mln. w 2007 roku. Aby odwrócić ten trend władze miasta opracowały plan miejskiej mobilności, który, oczekuje się, że będzie kosztował Rs103 mln. Transport publiczny jest ważnym komponentem tego planu. Aby sprostać tak olbrzymim potrzebom budżetowym oraz celom krajowej polityki transportu miejskiego Miejska Korporacja Surat (SMC) ustanowiła dedykowany fundusz transportu miejskiego 28 lutego 2008 roku. Fundusz został stworzony z zasobów budżetowych. Składniki jego przychodów to Rs 80 mln z podatku od pojazdów, Rs 20 mln z opłat parkingowych oraz Rs 50 mln z pozwoleń na reklamę. Jednym z najważniejszych kroków już poczynionych przez władze miasta jest rozbudowa autobusów publicznych oraz wdrożenie programu CNG. Łącznie są 24 stacje CNG we wszystkich strategicznych punktach miasta.

 

Inną formą  wsparcia są pożyczki bankowe. Na przykład India Bank of Baroda (BoB) wprowadził nowy program, który oferuje pożyczkę do kwoty Rs 25,000 (średnio $ 573) na wsparcie klientów na przebudowę silników dieslowych. Klienci, aby otrzymać pożyczkę, muszą posiadać wkład własny w wysokości 15% kosztów tej instalacji.

 

Wnioski na przyszłość

W przypadku obu krajów należy utrzymać kilkuletnia niską relację cenową CNG w stosunku do paliw tradycyjnych. Ważne jest tu stosowanie zachęt fiskalnych, takich jak podtrzymanie zwolnienia z akcyzy. Niezbędne jest też zaangażowanie się władz państwowych oraz samorządowych w popularyzację CNG oraz rozbudowę infrastruktury poprzez budowę i rozbudowę stacji tankowania. W przypadku Polski udział w finansowaniu mogą mieć fundusze środowiskowe i unijne. Dla dalszego rozwoju rynku ważna jest też współpraca z producentami samochodów i autobusów oraz ciągników rolniczych, a także miejskimi przedsiębiorstwami komunikacyjnymi i firmami transportowymi. Dbałość o środowisko naturalne, w tym redukcję poziomu zanieczyszczeń w miastach, sprzyjać będzie popularyzacji CNG w obu krajach.

 

Źródło:

- ”Argumenty przemawiają za......” dr inż. Adam Szurlej AGH w Krakowie Wydział Paliw i Energii, Profesjonalne Gazownictwo 2008,
- cseindia,
- www.gailoline.com